Dyfodol Prifysgol Bangor

Dwi ddim wedi dweud dim ar y blog hyd yma ynglŷn a’r datblygiadau ym Mhrifysgol Bangor mewn perthynas a’r bygythiad i gau pump adran ac hefyd y broses o benodi Is-Ganhellor newydd erbyn blwyddyn nesaf yn lle Merfyn Jones. Dyma fy nghyfraniad i’r drafodaeth hyd yma felly.

Fi a Merfyn Jones ar achlysur derbyn Ysgoloriaeth Ymchwil R. Tudur Jones i un o'r Adrannau mae nhw am gau!

Fi a Merfyn Jones ar achlysur derbyn Ysgoloriaeth Ymchwil R. Tudur Jones i un o'r Adrannau mae nhw am gau!

I ddechrau maen bwysig nodi fod oddeutu 20% o fyfyrwyr cyfrwng Cymraeg Prifysgol Bangor yn yr adrannau sydd dan fygythiad. A chymryd yr Adran Addysg a’r Adran Gymraeg allan o’r darlun y mae’r ffigwr yn nes at 40%. Mewn gair, bydd cau yr adrannau yma yn golygu cwymp syfrdanol yn nifer myfyrwyr cyfrwng Cymraeg Prifysgol Bangor.

Ac mae’r Adran Gwyddorau Cymdeithas a’r Adran Ddiwinyddiaeth yn cynnig rhywbeth unigryw a phwysig i’r secotr. Dyma ydy’r unig adrannau yng Nghymru sy’n dysgu’r cyrsiau yma trwy gyfrwng y Gymraeg yn ogystal ag a bod yn cyflawni gwaith ymchwil Cymraeg a Chymreig unigryw, pwysig a safonnol.

Prif ddarparwr presennol addysg Gymraeg ydy Bangor ac felly mewn cyfnod lle mae’r Llywodraeth wedi ymrwymo i sefydlu Coleg Ffederal Cymraeg ar lefel genedlaethol i ddatblygu’r ddarpariaeth Gymraeg yn y sector maen drist gweld y prif ddarparwr bresennol yn rhwyfo’r ffordd arall. Tybed beth fydd gan yr Arglwydd, Llywydd Prifysgol Bangor, i ddweud am hyn.

Maen bur annhebygol, gwaetha’r modd, fod y gweithgor sydd wedi awgrymu cau’r adrannau ym Mangor wedi rhoi unrhyw ystyriaeth i effaith hyn ar addysg Gymraeg a Chymreictod y sefydliad. Tybed a gododd hyn ar eu radar o gwbl? Os naddo, yna y mae hynny yn arwyddocaol ynddo ef ei hun ac yn dangos natur agwedd uwch dimau rheoli ein prifysgolion tuag at addysg Gymraeg ac yn cryfhau’r ddadl mewn gwirionedd dros Goleg Ffederal Cymraeg.

Mi fydd penodi Is-Ganghellor newyddi i olynu Merfyn Jones yn allweddol i ddatblygiad addysg Gymraeg ym Mangor. Er y byddai hi’n fanteisiol ac yn ddelfrydol i’r Is-Ganghellor newydd allu siarad Cymraeg, fy marn i yw fod agwedd yr Is-Ganghellor newydd tuag at y Gymraeg yn bwysicach. Rydym ni, dros y blynyddoedd, wedi cael gormod o “Gymry Da” sydd heb godi bys i ddatblygu addysg Gymraeg felly dydy gallu siarad yr iaith ddim yn ddigon mewn gwirionedd. Roedd Merfyn Jones yn siarad Cymraeg ond maen debyg ei fod ef yn awr yn gadael mewn cyfnod o ddirywiad a bygythiad i addysg Gymraeg sy’n dangos fod ymrwymiad yr un mor bwysig a’r gallu i siarad Cymraeg. Ddangosodd Merfyn Jones ddim digon o ymrwymiad nac arweiniad gwaetha’r modd - pe bae e wedi ni fyddai e’n gadael mewn cyfnod o ddirywiad na fyddai?

Fy marn i yw y bod yn rhaid i’r Is-Ganghellor newydd gael ymwybyddiaeth a phrofiad yn gweithio mewn cyd-destun Cymreig ac yn benodol ym maes datblygu addysg Gymraeg. Mi fydd hi’n drychineb i Brifysgol Bangor ac i ddyfodol addysg Gymraeg os bydd y Brifysgol yn ceisio parasiwtio rhywun i mewn o un o brifysgolion Lloegr na fydd ag unrhyw ymwybyddiaeth heb sôn am brofiad o’r cyd-destun Cymreig ac addysgu cyfrwng Cymraeg.

Dylai’r gallu a’r profiad i arwain Prifysgol Gymreig sy’n dysgu pethau trwy gyfrwng y Gymraeg gyda golwg ar ddatblygu hyn gael ei ysgrifennu i mewn i’r swydd ddisgrifiad. Y mae’n set tra wahanol o sgiliau i rheiny sy’n nodweddiadol o rywun sydd wedi bwrw ei brentisiaeth mewn Uni yn Lloegr.

“Arbenigaethau” ydy’r buzz word mawr maen debyg ymysg tîm rheoli Prifysgol Bangor ar hyn o bryd – gwae iddyn nhw anghofio mae eu pennaf arbenigaeth y dylent ganolbwyntio ar ei warchod, ei feithrin a’i ddatblygu ydy ymchwil a dysgu cyfrwng Cymraeg a Chymreig.

  • Share/Save/Bookmark

Gweddi (Rhan 2/2)

Dyma’r ail gofnod am weddi, mae’r rhan gyntaf yma.

Rydym ni i gyd yn gwybod fod gweddïo yn gallu bod yn straen ar adegau ac oherwydd hynny mi fyddwn ni efallai yn troi at weddi fel last resort yn hytrach na’i gymathu i mewn i’n bywyd bob dydd. Dyma rai awgrymiadau syml ar gyfer meithrin bywyd mwy gweddigar.

Adnabod pethau fydd yn eich symbylu

Cymerwch bethau rydych chi’n ei wneud bob dydd ac yna eu defnyddio i’ch symbylu i weddïo. Dyma rai syniad i’ch helpu i ddechrau meddwl: cymryd cawod, mynd i’r tŷ bach, teithio yn y car, wrth ddisgwyl i’r tegell ferwi, yr eiliadau yna wrth i chi droi y golau i ffwrdd gyda’r hwyr. Rydych chi’n gweld beth rwy’n ceisio ei wneud. Cymryd pethau rydych chi’n ei wneud bob dydd ac eu defnyddio i’ch sbarduno i weddïo. Troi gweddi’n rhywbeth naturiol dydd i ddydd yn hytrach na defod yn yr eglwys unwaith yr wythnos.

Sefydlu patrwm ac arferion da

Os na fydd gennych gynllun, bydd hi’n hawdd mynd i’r arfer o weddïo ar hap. Fyddwch chi wastad yn gweddïo am yr hyn sydd ar eich meddwl ac o ganlyniad yn gweddïo ar gyfer yr un pethau drosodd a throsodd. Nid yw hyn o reidrwydd yn ddrwg o beth, ond maen siŵr fod yna lawer o bethau â phobl eraill yn eich bywyd y dylech fod yn gweddïo amdanynt hefyd. Ni fyddai hi’n arfer drwg i gadw cofnod mewn llyfr o’r pethau, sefyllfaoedd a phobol y dylech weddïo amdanynt, ac yna troi at y llyfr yma unwaith bob diwrnod i’ch cynorthwyo i roi cyfeiriad i’ch gweddïau. Gallwch droi yn ôl at y llyfr hefyd i weld ym mha ffordd mae Duw wedi bod yn ateb eich gweddïau gan gofio y gall ateb mewn tri ffordd: “Ie”, ond hefyd “Na” a “Ddim ar hyn o bryd”. Os na fyddwn ni’n hapus gyda’r ateb rhaid bod yn agored mae dyna ateb Duw i’n gweddi ac y mae e’n gwybod yn anhraethol well na ni beth sydd ddaionus ar ein cyfer. Maen arfer da hefyd i gofio mae nid rhestr siopa fo’n gweddïau i fod. Er fod ein Tad nefol eisiau i ni gyflwyno ein gofidiau a’n deisyfiadau iddo rhad cofio fod gweddi hefyd yn gyfle i ddiolch am y bendithion rydym eisoes wedi eu derbyn.

Ei gadw’n syml

Yng nghyfnod Iesu ar y ddaear byddai gan yr Iddewon weddïau parod ar gyfer bron a bod pob achlysur. Mi fyddai yna weddi ar gyfer aredig y tir, wrth fwyta pryd, wrth yfed gwin, a hyd yn oed wrth fynd i’r ystafell ymolchi. Ond yr hyn sy’n bwysig i nodi oedd bod y rhan fwyaf o’r gweddïau hyn yn rai byr, brawddeg o hyd. Hynny yw, does dim rhaid i’n gweddïau ni fod yn rai hir a chymhleth i Dduw ddeall. Weithiau, y gweddïau symlaf bydd y rhai gorau. Os gallwch chi ond feddwl am ychydig o bethau’n unig i ddweud wrth Dduw, yna ewch amdani. Dydy Duw ddim yn dal ei fys ar y stopwatch wrth i chi weddïo. Mae e’n awyddus i glywed gennych pa bynnag ffordd ddaw’r weddi allan ohonoch. Mae Duw yn caniatáu cam treiglo hyd yn oed!

Ei gadw’n deimladol

Atgoffwch chi eich hunain gyda phwy yr ydych yn siarad. Er bod Duw yn y Frenin y bydysawd, ef hefyd yw gwrthrych cariad eich enaid. Yn y Salmau rydym ni’n gweld Dafydd yn agor ei galon led y pen i’w Dduw, y mae yna emosiwn, cariad a gonestrwydd dwfn yna. Roedd yn agored ac yr un mor onest ag y byddai rhywun gyda’i ffrind agosaf. Felly mewn gwirionedd nid gweddïau hir wyntog neu weddïau mewn Cymraeg canol ydy’r gwaethaf ond yn hytrach rhai heb galon. Os nad ydych yn gweddïo allan o gariad at Dduw, yna ydych chi’n gweddïo o gwbl? Gweddïo ydy un o’r pethau dyfnaf ac agosaf fyddwn ni’n gwneud gyda’n Duw felly dylid ei drin felly.

Gobeithio fod yr ychydig sylwadau yma o gymorth ac y byddant yn ein cynorthwyo ni i gyd ar lefel bersonol ac gyda’n gilydd yn yr eglwysi i ail-ddarganfod grym gweddi. Oblegid y mae’r Ysgrythurau yn dangos y bod Duw yn bendithio ei bobl pan foent yn unedig mewn gweddi ger ei fron.

  • Share/Save/Bookmark

Gweddi (Rhan 1/2)

prayMi fydd yr haneswyr ymysg darllenwyr y blog yn gwybod mae un o nodweddion diwygiadau ac unrhyw ddiwygio o fewn yr eglwys ydy eglwys weddigar. Law yn llaw a darllen y Beibl gweddi yw un o ddisgyblaethau ysbrydol mwyaf sylfaenol y ffydd Gristnogol ac felly dylai fod yn un o weithgareddau mwyaf canolog ein eglwysi. Gweddi yw’r ffordd symlaf y gallwn siarad â Duw, arweinydd a gobaith ein eglwysi. Mae gweddi’n fodd o agor eich calon a rhannu eich meddyliau, eich emosiynau, eich deisyfiadau, eich anghenion, eich gofidiau, eich pryderon ac hefyd eich canmoliaeth, eich diolchgarwch a’ch gobeithion gyda’ch Tad nefol. Gallai’r rhestr fynd ymlaen am byth, does yna ddim byd na allwch chi drafod gyda’ch Tad nefol; y maen gwybod eisoes beth sydd ar eich calon.

Ond yn ein byd prysur swnllyd ni tybed a ydym ni’n methu a threulio digon o amser mewn tawelwch yn siarad a Duw? Yn 1 Brenhinoedd 19:11-13 fe glywn i lle y cyfarfu Elias a Duw:

Bu gwynt cryf nerthol, yn rhwygo mynyddoedd a dryllio creigiau, o flaen yr Arglwydd; nid oedd yr Arglwydd yn y gwynt. Ar ôl y gwynt bu daeargryn; nid oedd yr Arglwydd yn y ddaeargryn. Ar ôl y ddaeargryn bu tân; nid oedd yr Arglwydd yn y tân. Ar ôl y tân, distawrwydd llethol. Pan glywodd Elias, lapiodd ei wyneb yn ei fantell a mynd i sefyll yng ngenau’r ogof; a daeth llais yn gofyn iddo, “Beth a wnei di yma, Elias?”

Roedd Duw yn y tawelwch, tybed a’i un o’r rhesymau y bod llai o bobl yn cael profiadau dwys o bresenoldeb Duw yng Nghymru heddiw yw oherwydd ein bod ni wedi anghofio pwysigrwydd tawelwch? Wedi’r cyfan, onid ydy ein isymwybod yn gwybod yn iawn mae yn y tawelwch y mae Duw i’w weld a’i brofi fwyaf? Onid dyna ydy sail yr ymadrodd “awkward silence”? Mae pobl yn ofn tawelwch oherwydd eu bod nhw’n ofn dod wyneb yn wyneb a’u Creawdwr.

Ond nid problem gyda chymdeithas gyfoes yn unig yw hyn, rydym ni yn yr eglwysi wedi mynd i anghofio pwysigrwydd cyfnodau o weddi. Er fod y Beibl drwyddo yn ein hatgoffa o bwysigrwydd canolog gweddi ac fod hanes yn dangos fod cyfnodau o fendith wedi dilyn cyfnodau o weddi dwys yn yr eglwys y mae gweddïo wedi mynd yn rhywbeth gynyddol anweledig. Y mae’r rhan fwyaf o eglwysi Cymraeg wedi rhoi’r gorau i gynnal cyfarfod gweddi a dim ond llond dwrn o ffyddloniaid sy’n mynychu’r cyfarfodydd gweddi yn yr eglwysi cryfaf yn y trefi. Yn yr Eglwys Efengylaidd lle ces fy magu gwelwyd yr arfer o ddarllen gweddïau fel rhywbeth tra an-ysbrydol ac felly ers i mi addoli a gweithio mewn eglwysi mwy traddodiadol fe’i gwelais hi’n dipyn o sioc gweld pobl yn sôn am ‘baratoi gweddi ar gyfer y cyfarfod gweddi’ ac ati. Bellach rwy’n gweld fod lle i ddefnyddio rhai gweddïau wedi eu paratoi mewn rhai sefyllfaoedd ond eto teimlaf fod yr arfer o weddïo o’r frest yn cael ei esgeuluso. Pan fydda i’n ffonio fy nhad i gael sgwrs am rywbeth fydda i ddim wedi paratoi sgript o flaen llaw nac ychwaith yn rhoi rhyw lais gwahanol ymlaen a siarad mewn Cymraeg canol. Credaf fod angen i ni yn yr eglwysi Cymraeg ail afael yn y cyfarfodydd gweddi a magu arfer o’r newydd o weddïo o’r frest.

Ond rydym ni i gyd yn gwybod fod gweddïo yn gallu bod yn straen ar adegau ac oherwydd hynny mi fyddwn ni efallai yn troi at weddi fel last resort yn hytrach na’i gymathu i mewn i’n bywyd bob dydd. Yn y cofnod nesaf felly bydda i’n rhannu rhai awgrymiadau syml ar gyfer meithrin bywyd mwy gweddigar.

Mae’r ffilm yma yn crynoi’n reit dda yr hyn roeddw ni’n dweud am beidio rhoi tawelwch i ni siarad a Duw ac iddo ef siarad a ni:


(i ddeall neges y ffilm mae’n rhaid i chi allu darllen y testun, felly bosib fydd o rhy fach ar YouTube felly chwyddwch o i ‘full screen’)

  • Share/Save/Bookmark

SFA - band mwyaf cŵl erioed

Ydi disgrifio band yn cŵl yn cŵl?

  • Share/Save/Bookmark

Destiny Calls - dechrau cyfres olaf Lost

lost1
Fy hoff raglen deledu i erioed ac o filltiroedd ydy LOST, rhaglen gan ABC yn yr UDA sy’n cael ei ddangos yn y wlad yma ar Sky 1 ac ar y wê dros iTunes a gwasanaethau tebyg. Wythnos yma mae’r gyfres olaf un yn cychwyn ac mae yna ddisgwyl eiddgar gan fod yna lawer o bethau, wedi pum cyfres, dal heb gael eu hateb. Mae’r rhaglen yn gyfuniad unigryw o antur, gwyddonias, ffantasi a drama. I ddarllen mewn i fwy o fanylder cliciwch ar y dolenni sydd yng nghorff y post o hyn ymlaen fydd yn eich arwain i wybodaeth berthnasol ar Lostpedia.

RHYBUDD SBWYLIWR!

Mae gweddill y cofnod wedi ei anelu at bobl sydd eisioes wedi gweld cyfresi 1-5 neu sydd am gael gwybod beth sy’n digwydd yng nghyfresi 1-5 er mwyn dechau gwylio cyfres 6 yn syth.

Y plot ydy fod awyren wedi cael damwain a glanio ar Ynys bellennig, yn fuan iawn daw i’r amlwg mae nid Ynys arferol mohoni ac fod yna bethau rhyfedd amdani. Mae gan yr Ynys bwerau goruwchnaturiol sy’n iachau pobl. Fe ddaw goroeswyr y ddamwain ar draws hen ganolfannau ac arbrofion y DHARMA Initiative, grŵp o ymchwilwyr gwyddonol fu’n gwneud arbrofion ar electro-fagnetedd ar yr Ynys yn yr 1970au. Daw’n amlwg yn fuan iawn hefyd nad yw’r goroeswyr ar eu pennau eu hunain ar yr Ynys ac fr ddoent ar draws The Others sef brodorion di-groesawgar yr Ynys.

Yn fras, y mae’r gyfres gyntaf yn olrhain hanes y goroeswyr yn sefydlu eu hunain ar yr Ynys. Mae’r ail gyfres wedyn yn olrhain darganfyddiad y goroeswyr o’r Hatch, un o ganolfannau’r DHARMA. Mae’r drydedd gyfres yn olrhain y frwydr rhwng y goroeswyr ar brodorion. Tua diwedd y drydedd gyfres mae yna gwch yn cyrraedd yr Ynys ac mae’r goroeswyr yn meddwl, o’r diwedd, fod modd iddyn nhw gael eu hachub. Ond mae rhai o’r goroeswyr yn amau cymhellion y tîm achub – mae rhai yn dilyn Jack ac yn gadael yr Ynys ond mae rhai sy’n amheus yn dilyn Lock ac yn aros.

Lock oedd yn gywir gan mae dod i gipio arweinydd yr Others, Ben, y gwnaeth y llong. Gŵr o’r enw Charles Widmore anfonodd y llong, dyn oedd arfer bod yn un o’r Others ond adawodd i’r tir mawr ac yn awr maen ceisio dychwelyd er mwyn ecsbloetio’r Ynys a’i hadnoddau a’u phwerau goruwchnaturiol. I warchod yr Ynys rhag Widmore mae Ben yn cyhoeddi ar ddiwedd cyfres pedwar “We need to move the Island.” Symud yr Ynys?! Beth? Dyma lle mae pethau’n dechrau mynd yn gymhleth!

Rhywsut roedd modd harneisio grym electro-fagneteg yr Ynys er mwyn ei symud hi ond sgil-effaith hyn oedd fod yr Ynys bellach yn teithio drwy amser. Gydol hanner cyntaf cyfres pump mae’r criw arhosodd ar yr Ynys yn teithiol nol a mlaen trwy hanes, mae hyn yn peri i rai ohonyn nhw farw ac felly mae Lock yn darganfod ffordd i roi stop ar y teithio. Y broblem ydy fod yr Ynys wedi dod i stop yn yr 1970au ac nid yn y cyfnod presennol felly mae’r goroeswyr wedi ffeindio eu hunain yng nghanol arbrofion a gweithwyr y DHARMA Initiative.

Yn y cyfamser mae Ben wedi teithio i’r tir mawr i geisio perswadio Jack a gweddill y rhai adawodd yr Ynys fod angen iddyn nhw ddychwelyd er mwyn achub y rhai a adawyd ar ôl ac i achub yr Ynys. Mae Ben yn dweud fod rhagluniaeth wedi dod a nhw i’r Ynys felly y bod angen iddyn nhw ddychwelyd i wireddu’r arfaeth. Mae nhw’n dychwelyd yn y diwedd ac yn ail gyfarfod gyda’r rhai â adawyd ar ôl yn 1977. Yn 1977 maen nhw’n ffeindio hen fom atomig ac maen nhw’n credu y gallan nhw ddinistrio’r grym electro-fagnetig gyda’r bom a thrwy hynny newid cwrs hanes a pheri iddyn nhw fod byth wedi glanio ar yr Ynys yn y lle cyntaf. Ffordd o ddod a’r hunllef i ben. Y grym electro-magnetedd dynnodd yr awyren i lawr ‘dy chi’n gweld. Daw cyfres pump i ben heb i ni wybod os ffrwydrodd y bom neu beidio ac os do beth fu ei effaith. Dyma felly lle fydd cyfres chwech yn dechrau wythnos yma.

Mae’r fideo isod yma yn esbonio beth sy’n digwydd yn y pum cyfres cyntaf mewn wyth munud pedwar deg eiliad:

Yn gefnlen i’r cyfan mae yna gwestiynau mawr am natur, mytholeg a hanes yr Ynys a’i phobl. Beth yn union yw’r Ynys? Pwy yw’r brodorion go-iawn? A oes yna rhyw fath o endid dwyfol ar waith yn yr Ynys? Gydol y cyfresi cyntaf fe glywn ni Ben yn sôn am “Jacob”, rhyw fath o arch-arweinydd fyddwn ni byth yn cyfarfod. Ond erbyn cyfres pump rydym ni’n cael ei gyfarfod a chael ar ddeall ei fod e wedi bod ar yr Ynys ers amser hir iawn iawn, cannoedd o flynyddoedd o leiaf. Ond cawsom ni sbec hefyd mewn un golygfa ar Jacob yn sgwrsio gyda’i Nemesis yn y Bedwaredd Ganrif a’r Bymtheg. Yn yr olygfa yma mae’r Nemesis yn addo y byddai’n darganfod rhyw ffordd o ladd Jacob yn y diwedd. Erbyn cyfres pump fe ddown i ddeall fod Nemesis Jacob wedi llwyddo i wneud ei ymddangosiad i edrych fel Lock, felly nid y Lock go-iawn sydd gyda ni bellach ar yr Ynys, mae’r Lock go-iawn mewn arch ac wedi marw. Trwy hyn mae’r Nemesis yn llwyddo i gyflyru Ben i ladd Jacob (oherwydd fod Ben wedi cael i mewn i’w ben fod Lock wedi ei rhag-ethol i fod yn arweinydd newydd yr Others) ac mae e’n gwneud hynny OND wrth i Jacob farw y mae’n yngan y geiriau “They’re coming” ac mae’r Nemesis yn ymateb mewn modd sy’n awgrymu panic a gorchfyciad. Tybed a oedd Jacob yn gwybod fod hyn mynd i ddigwydd ac felly trwy ei arfaeth wedi cynllunio adferiad drwy alw Jack a’r lleill i’r Ynys?

Dyma rai o’r cwestiynau dwi’n disgwyl mlaen i gael eu hateb yn y gyfres olaf. Y mae’r deunydd hyrwyddo yn awgrymu thema sy’n lled seiliedig ar yr efengyl! Y mae’r poster hyrwyddo yn seiliedig ar lun Da Vinci o’r Swper Olaf, gweler:

lost2

Yn ogystal mae Mathew Fox, sy’n actio Jack, wedi dweud mewn cyfweliad fod y cyfan yn gorffen mewn modd “redemptive” iawn. Dyna ni – mae’n siŵr y bydda i’n blogio mwy am hyn dros y misoedd nesaf wrth fod y gyfres yn mynd yn ei blaen.

  • Share/Save/Bookmark

Guto Dafydd ac Alun Lenny

Mae Guto Dafydd ar ei flog prysur wedi bod yn beirniadu Wynfford Ellis Owen, Prif Weithredwr Cyngor Cymru ar Alcohol a Chyffuriau Eraill ac Alun Lenny, Swyddog Cyfathrebu Undeb yr Annibynwyr Cymraeg. Yr hŷn sydd wedi tynnu sylw Guto yw ymgyrch ddi-flino’r ddau ŵr yn erbyn penderfyniad yr Urdd i werthu Alcohol ar faes Eisteddfod yr Urdd 2010. Ymlwybrwch draw i’w flog i weld beth sydd ganddo i ddweud, ond dyma rai o fy meddyliau i am y pwnc.

O gael y dewis dwi ddim yn meddwl fod angen alcohol yn ‘steddfod yr Urdd. Fodd bynnag dwi’n cytuno gyda llawer o’r hyn y mae Guto yn ei ddweud am grwsâd yr Annibynwyr. O safbwynt tystiolaeth Gristnogol, ac fel Bugail/Pregethwr fy hun, gallaf i dystio fod y niwed mae’r Annibynwyr yn gwneud i’r dystiolaeth Gristnogol bob tro mae’r helynt ar y radio yn dra anffodus bellach. It’s bad press, chwedl y Sais. Pan fydda i’n clywed y dadleuon yn cael eu rhoi gerbron glywa i ddim byd ond cyfiawnhad trwy weithredoedd, yr hŷn a glywir yw’r ddeddf yn y bôn. A does dim rhaid i chi fod yn Gristion o berswâd arbennig fel fi i ddeall fod Iesu wedi dod i’n gwared ni o’r ddeddf ac mae ffydd syml yn unig sydd raid bellach. Maen bur debyg mae nid dyma yw bwriad Alun ac eraill ac rwy’n argyhoeddedig fod eu hamcanion yn ddigon iach a phur. Fodd bynnag dyma sy’n dod drosodd ar yr awyr, mae ymateb anffyddwyr hunan-gyfaddefol fel Guto Dafydd yn brawf o hyn.

Dwi’n meddwl fod rôl gan Gristnogion i ofalu am les ac iechyd ein pobl felly i ryw raddau mae lle gan Gristnogion annog cymedroldeb boed hynny o junk food, alcohol neu beth bynnag arall all arwain i fod yn niweidiol. Ond maen rhaid i’r alwad am gymedroldeb ddod allan o gariad ac nid deddfoldeb. Maen debyg mae allan o gariad mae cri Alun ac eraill yn dod, ond yn anffodus nid felly y mae’r ddadl yn dod drosodd ar y radio mwyach. Amwn i fod Radio Cymru’n euog, yn ôl yr arfer, o begynnu dadleuon yn fwriadol ac fod Alun ac eraill wedi eu dal yn y cyfan.

Os bydd pobl yn dod i ddilyn Iesu mi fydda nhw’n naturiol yn yfed yn fwy cymedrol. Felly oni ddylai’r Annibynwyr ganolbwyntio mwy ar gael mwy o bobl i ddilyn Iesu? Y broblem yw fod eu diwinyddiaeth am alcohol yn enghraifft o roi’r gert o flaen y ceffyl. Teimlaf weithiau fod yr enwadau Cymraeg wedi colli dimensiwn ysbrydol eu ymwneud gwleidyddol a chymdeithasol. Y mae dadl hiwmanistaidd gryf a chlodwiw i’w wneud dros yr holl achosion y bydd yr Annibynwyr yn codi llais amdanynt ond wrth gwrs fel Cristnogion mae ein dadleuon ni, gobeithio, yn mynd yn sylweddol ddyfnach a hynny oherwydd bod ein safbwyntiau a’n gweithgaredd gwleidyddol ni yn cael eu gwneud yng ngolau cysgod y Groes, yr hyn a wnaeth adferiad yn bosib. Pam na fyddai’r Annibynwyr yn sôn mwy am hyn?

Y maen rhaid i weithgaredd gwleidyddol eglwysi ddod law yn llaw gyda chenhadaeth ysbrydol - i weld bywydau ac eneidiau yn troi at Grist - dydw i ddim yn dweud o’r rheidrwydd fod un yn bwysicach na’r llall, jest dweud yn syml fod y ddau yn gorfod dod law yn llaw. Cymerwch er enghraifft y cynnig pwysig a roed gerbron Undeb yr Annibynwyr yn yr haf ynglŷn a gor-yfed. Pan ddechreuodd Wynford Ellis Owen ei swydd fel Prif Weithredwr y Cyngor ar Alcohol a Chyffuriau dywedodd mae dim ond y cam cyntaf ydy atal gor-yfed ac mae’r ail-gam, y pwysicaf, ydy edrych pam fod pobl yn troi at ymgolli ynddyn nhw eu hunain mewn gor-yfed yn y lle cyntaf? Awgrymodd Wynford fod yr ateb yn un diwinyddol/athronyddol a dim ond yr Eglwysi wrth sôn am Grist o’r newydd fel gwaredwr mewn hanes all ddod a gwaredigaeth hir dymor i’n epidemig cymdeithasol ni yng Nghymru o or-yfed. Oni ddylai’r Annibynwyr fod yn mynd ar ôl hyn fwy ar Taro’r Post?

Fe fuesi’n fyfyriwr ym Mantycelyn am dair mlynedd ac wedi hynny yn Warden yn John Morris Jones am ddwy felly dwi’n hen law ar ddeall y pethau yma. Dwi wedi gweld y niwed y mae gor-yfed yn ei wneud i bobl a’i niwed y mae’n cael ar ein cenedl. Rwyf wedi gweld digon hefyd i sylwi mai nid argyfwng gor-yfed alcohol yw’r broblem waelodol - argyfwng ysbrydol ydyw! Fe osododd Wynford her i ni fel Eglwysi gyflwyno ateb dyfnach nag unrhyw atebion y gall asiantaethau hiwmanistaidd seciwlar roi. Dyna yw’r her dwi’n meddwl.

DIWEDDARIAD: Y mae Dyfwed Wyn Roberts wedi ymuno a’r drafodaeth bellach draw ar ei flog ef.

  • Share/Save/Bookmark

Gwefan newydd Society Profiad

sp

Neithiwr fe wnes i roi facelift i wefan y Society Profiad, www.societyprofiad.com. Ar hyn o bryd dwi’n trio trosi pob gwefan dwi’n ei redeg draw i Wordpress a dyma oedd y diweddaraf. Dwi wedi seilio’r wefan ar un o themau WooThemes sy’n cynnig llond dwrn o rai am ddim a hefyd rhai reit dda am bris rhesymol.

Ymlwybrwch draw i’r wefan, mae modd gwrando ar ein holl draciau (ddim bod llawer yn bodoli eto) ar y wefan.

  • Share/Save/Bookmark

Ffilm o Light and Life

Mae cyfaill i mi, Andy Ollerton, yn gweithio fel plannwr eglwysi a bugail yn mhen pellaf Cernyw, enw’r clwstwr o eglwysi ydy Light and Life. Mae un o’r eglwysi wedi cynhyrchu y fideo gwych isod, nid Andy ei hun sydd yn y ffilm ond un o’i gyd-weithwyr. Dros yr wythnosau nesaf mi fydda i’n gweithio ar ffilm byr yn sôn am y ffydd, felly roedd gweld y fideo yma yn dipyn o ysbrydoliaeth ac yn rhoi syniadau. Fe wna i sôn mwy am ein ffilm ni ar y blog eto, yn y cyfamser mwynhewch y ffilm o Gernyw.

Light and Life from Light and Life on Vimeo.

  • Share/Save/Bookmark

Disgwyl eiddgar am Llanw 2010

Gweledigaeth Llanw yn ddigon syml ydy cynorthwyo Cristnogion i ddathlu’r hyn y mae Duw yn Iesu Grist wedi ei wneud drosom ni ac i lawenhau yn realiti ei waith ac i ddathlu fod yr hyn y mae e wedi dod i’w gyflawni wedi ei orffen ac felly fod modd i ni bellach ddathlu a mwynhau’r fendith honno. Maen braf cael dod at ei gilydd mewn cynhadledd Gristnogol heb orfod ymboeni am drafod busnes a chyllid a chynigion ar yr hyn ar llall, mae hynny yn ein rhyddhau yn hytrach i ddod at ein gilydd i addoli Iesu heb gael ein llethu a’r negyddiaeth arferol mewn cyfarfodydd cyfundeb, cymanfa a chyrddau chwarter. Y mae’r cyfan oll yn naturiol rhyng-enwadol gyda mynychwyr ers sefydlu’r ŵyl yn dod o bob fath o eglwysi gwahanol, ond a phob un yn eiddgar i addoli’r un Gwaredwr, Iesu Grist. A dyma yw’r weledigaeth mewn gwirionedd, codi calon Cristnogion yng Nghymru a’u hatgoffa fod y ffydd Gristnogol yn rhywbeth i fod yn llawen o’i blegid. Fe atgyfododd yr Iesu a dyna beth y mae Llanw yn ei ddathlu.

Ar ddiwrnod arferol mi fydd y mwyaf eiddgar yn ein mysgu yn cyfarfod am air o weddi am 8.30 cyn troi am frecwast. Bydd prif gyfarfod cyntaf y dydd am 9.45 gyda chyfnod o addoli ar y cychwyn yn cael ei ddilyn gan sgwrs gan Meirion Morris fydd yn arwain bob bore gan ganolbwyntio ar ein buddugoliaeth yng Nghrist (2 Corinthiaid 2:14). Yn ystod y cyfarfod yma bydd yna glwb plant i’r rhai oedran cynradd a chlwb ieuenctid i’r rhai ym mlynyddoedd cyntaf uwchradd. Gydol y dydd bydd yna seminarau dewisol ar bynciau perthnasol fel gwaith Tearfund, sut mae arwain astudiaeth Feiblaidd yn eich cartref a phynciau tebyg. Yn ogystal, bydd holl weithgareddau hamdden Llangrannog ar agor i bawb ddefnyddio, y llethr sgïo, y gwib-gartio, pwll nofio a llawer mwy. Gyda’r nos mi fydd cyfarfod mwy anffurfiol am 7 gyda mwy o bwyslais ar yr addoli gyda band Llanw dan arweiniad Owain Edwards, Coleg y Bala yn ein harwain. Mi fydd sgyrsiau byr yn rhan o wasanaeth y nos yn ogystal gyda Phil Ellis, Rhun Murphy a Greham Daniels yn ein harwain. Bydd clybiau i’r plant a’r ieuenctid unwaith eto yn cyd redeg. Yn dilyn oedfa’r hwyr bydd cyfle i ymlacio a chymdeithasu neu fynychu gwahanol weithgareddau fydd wedi eu trefnu. Mewn gair felly, y mae rhaglen lawn a chyffrous wedi ei threfnu i chi!

Rhan o weledigaeth Llanw ers y cychwyn oedd gwasanaethu a chynorthwyo Cristnogion i fyw eu ffydd yn ôl yn eu hardaloedd a’u eglwysi lleol wedi’r wŷl. Y mae gwefan Llanw felly wedi datblygu i fod yn adnodd gwerthfawr, fe wneir defnydd o dechnoleg er mwyn gwneud pregethau, sgyrsiau, cyfweliadau a hyd yn oed caneuon mawl cyfoes ar gael ar ein gwefan i chi ddefnyddio gydol y flwyddyn. Mae llawer wedi tystio i Llanw eu harfogi i geisio addoli neu sôn am Iesu wrth eraill mewn ffordd newydd yn eu heglwysi adref ar ôl mynychu’r ŵyl.

Llanw 09 - tu ôl i’r lleni from Llanw on Vimeo.

Mae mwy o wybodaeth am yr wŷl i’w gael ar ein gwefan www.llanw.org ac bydd yr amserlen lawn yn ymddangos yno yn fuan iawn. Mae croeso cynnes i bobl leol yng Ngheredigion a Sir Gâr i droi mewn am ddiwrnod neu am un o’r cyfarfodydd – nid gŵyl i’r rhai sy’n lletya yn unig ydyw. Gan ddisgwyl ymlaen felly i weld cynifer ohonoch a phosib yn Llanw 2010. Buaswn yn ei chyfri hi’n fraint cael dathlu Ei Atgyfodiad gyda chi.

  • Share/Save/Bookmark

Cyfweliad gyda Dafydd Iwan am ddylanwad R. Tudur Jones

diDros yr wythnosau nesaf dwi’n gobeithio cyfweld llond dwrn o bobl yn o gobaith o ddefnyddio peth or deunydd yn fy nhraethawd ymchwil. Ar gyfer y pennodau mwy theoretic am waith R. Tudur Jones dwi’n medru troi at ei lyfrau a’i ysgrifau ond ar gyfer y pennodau yn olrhain a pwyso a mesur ei ddylanwad ar y mudiad cenedlaethol mae angen i mi gyfweld pobl oedd yno. Os bydd y bobl fydda i’n cyfweld yn cyd-synio mi fydda i’n rhannu’r cyfweliadau ar fy mhodlediad.

Maen dipyn fraint felly y bod neb llai na Dafydd Iwan wedi cytuno i mi bodledu ei atgofion ef am R. Tudur Jones. Maen trafod dylanwad ffydd yn lletach ar y mudiad cenedlaethol hefyd sy’n dra ddiddorol. Ydio’n sgŵp mod i wedi cael celeb fel yma i ymddangos ar fy mhodlediad wrth ei lansio? Wn i ddim, ond mwynhewch…

Tanysgrifiwch i’r podlediad drwy roi clec YMA neu cliciwch ar yr eicon ‘play’ isod i’w chwarae yn eich porwr.

 
icon for podpress  Cyfweliad gyda Dafydd Iwan am R. Tudur Jones [27:04m]: Play Now | Play in Popup | Download
  • Share/Save/Bookmark