Oes gan yr Yr Hen Ymneilltuwyr a Leanne Wood rhywbeth yn gyffredin?

By on 26/01/2012 in Diwylliant, Ffydd, Gwleidyddiaeth, Ymchwil R. Tudur Jones

Dwi wedi ail ymuno a Phlaid Cymru wythnos yma er mwyn pleidleisio dros Leanne Wood. Dydw i ddim yn cytuno gyda Leanne ynglŷn a phob peth o bell ffordd, ond dwi’n argyhoeddedig mae hi mae’r Blaid a Chymru ei hangen ar y foment yma mewn hanes er mwyn rhoi ychydig o dân ym mhethau. Y Mab Darogan i mi o hyd yw Adam Price, ac mae cefnogaeth Adam i Leanne yn bwysig dwi’n meddwl wrth edrych ar ddyfodol y Blaid yn yr hir dymor.

Mae unrhyw un sydd wedi ymwneud ac ymgyrchoedd iaith dros y blynyddoedd diwethaf yn gwybod yn iawn am ymrwymiad Leanne i’r Gymraeg. Oes, mae angen iddi fagu mwy o hyder wrth siarad Cymraeg yn gyhoeddus ond fe ddaw hynny gydag amser. Ond prif nodwedd Leanne yw ei daliadau sosialaidd felly dwi am ddweud gair am hynny o bersbectif Cristnogol. Er mod i’n gwerthfawrogi dadansoddiad Marx o ymddieithriad y gweithiwr o’i lafur does gen i fawr ddim byd arall i ddweud am Marx. Mae fy rhagfarn yn erbyn Marx yn rhannol oherwydd crwsâd Marx yn erbyn crefydd ac yn sgìl hynny erlid brwnt dilynwyr Marx ar Gristnogion drwy hanes. Fodd bynnag, wrth ddod at gwestiynau ynglŷn a stiwardiaeth arian a chyfoeth mae gan sosialwyr a Gristnogion fwy yn gyffredin nag y byddai llawer o sosialwyr a llawer o Gristnogion yn fodlon ei gyfaddef.

Mae Tudur Hallam yn dweud yn Canon ein Llên fod y diwylliant anghydffurfiol, cyn i athroniaeth Marx ledu drwyddi, yn ‘hyrwyddo undod diwylliannol a thrawsddosbarth’. Roedd Tudur Jones hefyd yn dadlau yn Ffydd ac Argyfwng Cenedl fod Yr Hen Ymneilltuwyr, er yn cynnwys rhai aelodau ‘digon cyfforddus eu hamgylchiadau’, yn cymryd gofal o dlodion eu cynulleidfaoedd. Gwerthoedd Cristnogol oedd sail y gofal a’r consyrn hwn am y tlodion ac anffodusion y gymdeithas, a hynny cyn i unrhyw lofa gael ei suddo yng Nghymru ac ymhell cyn i syniadau Marx gyrraedd y wlad. Ond mae yna wahaniaeth sylfaenol rhwng Cristnogaeth a Marcsiaeth ar y mater yma sef fod Marcsiaeth methu mynd i’r afael a gwraidd problem cymdeithas wrth ddelio a chyfoeth sef hunanoldeb, cybydd-dod, natur farus pobl ac yn y blaen – mewn gair – pechod. Mae Cristnogaeth, yn wahanol i Farcsiaeth, yn cynnig newid y galon yn ogystal a’r allanolion. Ond beth bynnag am y gwendid sylfaenol hwnnw o dŷ sosialaeth seciwlar, mae gwleidyddiaeth Leanne yn eistedd yn fwy cyfforddus ar fy nghydwybod i na gwleidyddiaeth pobl sy’n derbyn teyrnasiad cyfalafiaeth y farchnad rydd yn ddi-gwestiwn.

Er mod i wedi ail ymuno a’r Blaid does gen i ddim bwriad bod yn weithgar o fewn y Blaid a hynny am sawl rheswm, yn bennaf oherwydd mod i dal yn argyhoeddedig mae’r ffordd fwyaf gonest i Weinidog yr Efengyl ddilyn dysgeidiaeth Iesu yw tu allan i wleidyddiaeth pleidiol gan fod y byd hwnnw, fel y mae dyddiau yma beth bynnag, yn gofyn i bobl gyfaddawdu’n ormodol ar werthoedd dwi’n eu cyfri’n rhai cwbwl greiddiol.

Comments { 1 }

Society Profiad – “Haeddu”/”Y Bywyd Da” (Double A-side)

By on 23/12/2011 in Cerddoriaeth, Diwylliant

Dwi a Cynan wedi bod yn recordio heddiw. Nid ni sgwennodd y gerddoriaeth, daeth y tracs gan brosiect Gospel Cypher sef prosiect o Fyrmingham sy’n rhyddhau traciau instrumental urban at ddefnydd artistiaid Cristnogol ac eglwysi. Fedrw ni ddim cymryd y clod felly, ond mae rapio Cynan yn reit dda arnyn nhw.

Nadolig llawen. Mwynhewch:

Haeddu (Geiriau a Rapio: Cynan Llwyd, Cerddoriaeth: Triple O)

Y Bywyd Da (Geiriau a Rapio: Cynan Llwyd, Cerddoriaeth: Clikz)

Comments { 0 }

DIY

By on 20/12/2011 in Technoleg

Maen nhw’n dweud mai’r math o flogio mwya diflas yw blogio sy’n trafod pethau arferol bywyd fel bwyta, cysgu, magu … a DIY. Ond yn fy achos i nid rhywbeth ‘dydd i ddydd’ yw DIY. Anaml iawn dwi’n troi fy llaw at ychydig o DIY ac fel rheol mae’n mynd yn fler iawn. Dechreuodd y stori yma mewn modd tebyg. Dyma fi’n drilio tyllau yn wal y bathrwm er mwyn sgriwio drych uwchben y sinc. Driliais dwll rhy agos i gornel y wal nes peri i’r gornel roi a syrthio i ddarnau. Panig. Galwad ffôn i Dad. “Dos i Stermat i nol Polyfilla”. Fel rheol wrth droi fy llaw at DIY i drwsio rhywbeth dwi’n tueddu i waethygu’r sefyllfa. Ond ces dipyn o hwyl tro yma – dyma rannu’r campwaith!

Comments { 1 }

Talu’n ddrud am gadw’r ffydd mewn hen elynion

By on 16/12/2011 in Cymdeithas yr Iaith, Diwylliant, Ffydd, Gwleidyddiaeth, Technoleg

Un o fy guilty pleasures i yw gwrando’n achlysurol ar gerddoriaeth gawslyd Cymraeg o’r 90au cynnar. Un o’r pethau grêt am lawer o ganeuon Sobin a’r Smaeliaid yw’r islais gwleidyddol sydd yn llawer o’r caneuon – o’r amlwg fel Meibion y Fflam i’r cynnil fel Y Tŷ. Ro’ ni’n gwrando drwy ‘Can i Gymru: Y Casgliad Cyflawn 1969-2005′ ar Spotify heno a dyma fi’n cyrraedd ‘Y Cam Nesaf’ gan Paul Gregory o 1993. Dyma eiriau’r gytgan:

Talu’n ddrud am gadw’r ffydd mewn hen elynion.
Talu’n ddrud am fod yn rhan o’r frwydr gynt.
Edrych nol wrth gamu mlaen, does neb i’n harwain
yn ôl i’r dyddiau da, cyn diffodd fflamau’r tân.

Does gen i ddim syniad at beth mae Paul Gregory yn cyfeirio. Y meistri glô gyda chefndir cau’r pyllau glo? Y Blaid Lafur? Wn i ddim. Ond cymerais i mae’r syniad tu ôl delweddau’r gân oedd bod y Cymry’n talu’n ddrud erbyn diwedd yr Ugeinfed Ganrif am ymddiried a rhoi ffydd, yn y bôn, mewn gelynion pwy bynnag ydyn nhw.

Richard Caerdegog

Richard Jones, Caerdegog

Y rheswm dwi’n tynnu sylw at hyn nawr yw oherwydd ei fod yn adleisio rhywbeth ddywedodd Richard Caerdegog wrtho ni ddydd Llun pan oeddem ni draw yna yn gweithio ar y ffilm gyda nhw. Roedd Richard wedi bod yn byw yng nghysgod Wylfa, yn llythrennol, ers i Wylfa-A ddechrau cael ei adeiladu yn 1963. Bu Caerdegog yn gymydog cyfeillgar i Wylfa am bron i hanner canrif ac yna eleni dyma nhw yn penderfynu eu bod nhw am gymryd tir Caerdegog i godi Wylfa-B. Roedd Richard yn cydnabod ei gamgymeriad i beidio codi llais yn erbyn Wylfa tan ei fod yn effeithio’n uniongyrchol arno ef. Mae teulu Caerdegog yn sicr yn medru darllen ystyr i’r llinell gyfarwydd yna o Can i Gymru 1993 felly. ‘Talu’n ddrud am gadw’r ffydd mewn hen elynion’ yn wir.

Comments { 0 }

Brwydr Caerdegog

By on 13/12/2011 in Cymdeithas yr Iaith, Diwylliant, Dylunio a Ffotograffiaeth, Ffilm a Theledu, Gwleidyddiaeth, Technoleg

Ffilm fer am frwydr ddewr teulu Caerdegog yn erbyn y cwmni Horizon sydd eisiau dwyn eu tir er mwyn codi Wylfa B.

Ffilmiwyd: 12 Rhagfyr 2012

Cynhyrchwyd, ffilmiwyd a golygwyd gan Rhys Llwyd yn defnyddio Canon 7D, Zoom H4N a Final Cut.

Diolch i deulu Caerdegog, Osian Jones Cymdeithas yr Iaith a Clifford Williams PAWB.

Comments { 1 }

Deutsche Bahn a non-Arriva

By on 09/12/2011 in Gwleidyddiaeth

Dwi wrth fy modd yn teithio ar y trên, ond rwy’n cytuno gyda’r angst cyson ar twitter ynglŷn a gwasanaeth Arriva. Pan dy’ chi’n teithio i Lundain mae newid o drên Arriva i drên Virgin yn Crew neu yng Nghaer yn teimlo fel camu o’r gorffennol i’r dyfodol.

Roedd hi’n ddiddorol darllen heddiw fod Deutsche Bahn, y cwmni trafnidiaeth cyhoeddus o’r Almaen yn rhedeg ar elw anferthol ac eu bod nhw’n darogan elw o €2.75 biliwn yn 2012 fydd yn codi i €3.85 biliwn erbyn 2016. Yr hyn sy’n ddiddorol am Deutsche Bahn yw mai’r Wladwriaeth yw llawn berchnogion y cwmni.

Yr hyn sy’n berthnasol i ni yng Nghymru yw sylwi mae perchnogion ein Trenau Arriva Cymru bondigrybwyll yw Deutsche Bahn! Oes syndod felly fod Deutsche Bahn yn medru troi elw mor aruthrol drosodd ag ystyried cyn lleied maen nhw’n ei fuddsoddi yng nghangen Gymreig eu cwmni? Mae’r Almaenwyr yn mwynhau rhwydwaith reilffordd rhagorol, yn gweld yr elw yn llifo i mewn tra’n chwerthin ar ein pennau ni mae’n siŵr. Effeithlonrwydd Almaenig ar ei orau.

Comments { 3 }

Hanes Jack Davies, fy hen Dadcu

By on 04/12/2011 in Diwylliant, Dylunio a Ffotograffiaeth

Dwi wedi ffeindio llun o Jack Davies, fy hen Dadcu, fuodd farw rhywbryd yn yr 1930au mewn damwain yng Nglofa Blaenhirwaun oedd rhwng y Tymbl, Cefneithin a Chross Hands. Dyma’r lofa aeth fy Nhadu i weithio ynddo’n fuan ar ol colli ei Dad yn yr union fan. Mae’r hen Lofa wedi ei droi yn ôl yn dir gwyrdd bellach. Dyma’r ‘arial view’ o google maps:


View Larger Map

Comments { 0 }

Cynan ar Andre Villas-Boas (vlog)

By on 04/12/2011 in chwaraeon

Comments { 0 }

Allfudo a symud S4C i Gaernarfon?

By on 02/12/2011 in Cymdeithas yr Iaith, Diwylliant, Gwleidyddiaeth

Roeddwn i’n falch o gael darllen ar Golwg360 heddiw fod Meirion Prys, Bwrdd yr Iaith, yn tynnu sylw at yr angen i fynd i’r afael a’r mewnfudo a’r allfudo o’r bröydd Cymraeg. Mae’n ddeng-mlynedd bellach ers i sylwadau Seimon Glyn godi proffil yr argyfwng oedd ac sy’n dal i wynebu ardaloedd Cymraeg. Mae’r llywodraeth, gan gynnwys Plaid Cymru yn anffodus, wedi methu mynd i’r afael a’r broblem o gwbl. Rhaid cydnabod hefyd fod ymgyrchwyr wedi bod yn dra aneffeithiol hefyd yn y maes hwn dros y ddeng-mlynedd diwethaf. Fe chwythodd Cymuned ei phlwc ac fel un o arweinwyr Cymdeithas yr Iaith dros y ddeng-mlynedd diwethaf mi fasw ni’r cyntaf i gydnabod fod y Gymdeithas wedi methu datblygu ymgyrch boblogaidd yn y maes.

Dwi’n siŵr fod yr allfudo yn broblem yr un mor ddifrifol â’r mewnfudo. Dwi’n ffodus mod i wedi medru cartrefu a chael gwaith yng Ngwynedd ond y gwir amdani yw fod llawer o fy ffrindiau wedi gorfod symud i Gaerdydd i gychwyn eu gwahanol yrfaoedd. Rhai ohonynt yn bobl oedd wastad eisiau mynd i fyw i Gaerdydd ac iawn felly, ond rhai byddai wedi ffafrio aros yn y fro pe bae cyfleoedd swyddi gwell yno. Roedd hi’n chwa o awyr iach felly darllen yn adroddiad Turner ar S4C ei fod yn argymell ystyried o ddifri symud y pencadlys i Gaernarfon. Roedd yr adroddiad yn rhestru pum dadl o blaid y symud ond dim ond tri yn erbyn. Dyma oedden nhw:

Manteision:

  1. Byddai’n rhoi S4C yn nes yn ddiwylliannol at ei gynulleidfa graidd a’i berfeddwlad ddiwylliannol naturiol.
  2. Byddai adleoli’n golygu y byddai’n rhaid newid diwylliant a gallai hynny olygu y byddai’n haws i gyflawni arbedion a synergedd.
  3. Byddai’r lluosydd economaidd yn sicr yn fwy mewn ardal o amddifadedd economaidd e.e. Caernarfon.
  4. Wrth feddwl am yr amgylchiadau economaidd anodd sy’n debygol yn ystod y blynyddoedd nesaf, byddai’n haws amddiffyn cyllid S4C mewn ardal o amddifadedd economaidd.
  5. O gofio y bydd S4C yn cael ei gyllido gan y BBC yn y dyfodol byddai adleoli’n ategu eu polisi o symud o’r dinasoedd mawr, a byddai hefyd yn atgyfnerthu ymrwymiadau’r BBC y tu hwnt i Gaerdydd.

Anfanteision:

  1. Gallai adleoliad o’r fath gael ei weld fel ‘rhedeg i ffwrdd’.
  2. Colli talent bresennol ac yn y dyfodol.
  3. Byddai’n tynnu sylw oddi wrth yr angen i fynd i’r afael â phroblemau pwysicach.

Fel un o drigolion Caernarfon dydy hi ddim yn syndod mod i o blaid o syniad o symud pencadlys S4C i Gaernarfon. Mae pobl sy’n gwybod lot mwy na fi am y pethau yma yn dweud mai dim ond rhywbeth symbolaidd fyddai hyn gan fod rhan fwyaf o swyddi’r sector allan yn y cwmnïau cynhyrchu annibynnol yn hytrach nag yn S4C ei hun. Digon teg, ond mae symbolaeth yn bwysig hefyd. A byddai dim ond llond dwrn o swyddi proffesiynol ychwanegol i Gaernarfon yn gwneud gwahaniaeth i’r dref ond dwi ddim yn meddwl byddai Llanisien yn teimlo’r golled rhywsut.

Comments { 3 }

Poster Rali Wylfa B

By on 30/11/2011 in Cymdeithas yr Iaith, Gwleidyddiaeth

Dwi ddim wedi bod yn hapus gyda fy ngwaith dylunio graffeg ers tro. Yn bennaf oherwydd bod deadlines a phrysurdeb yn golygu mod i wedi gorfod brysio pethau’n ormodol a/neu mod i wedi gorfod dilyn briff cleient yn gaeth er mod i ddim yn hoffi’r syniad/delwedd roedden nhw am i mi lunio. Ar yr adegau prin hynny lle dwi wedi modloni â phrosiect y tebygrwydd yw mod i wedi bod yn gweithio ar neu addasu stock vectors felly fedra i ddim cymryd llawer o’r clod. Ond wythnos yma dwi wedi mhlesio gyda’r poster dwi wedi gwneud ar gyfer Rali Wylfa B ym mis Ionawr.

Yn ei hanfod mae’r poster yn syml ac wedi ei wneud allan o dri haen …

Pe buaswn wedi cael fy ffordd byddai’r poster yn cynnwys lot llai o wybodaeth. A oedd angen rhestru’r holl siaradwyr? Onid ydyw’r hook line ‘Nid yw Môn ar Werth i Wylfa B’ yn ddigon cryf heb orfod ychwanegu ‘Cefnogwch deulu Caerdegog’? Ydy chi, er enghraifft, yn gwybod pwy yw teulu Caerdegog? Ni fyddai’r rhanfwyaf o bobl sy’n gweld y poster yn gwybod hanes teulu Caerdegog ac felly mae’n cymryd gofod di-angen ar y poster ac yn gwneud y poster braidd yn anelwig. Byddai’r poster yn fwy effeithiol pe byddai llai o destun ar y poster nag y bu’n rhaid i mi ei gynnwys. Dyma’r poster terfynol …

Comments { 2 }