Author Archives: admin

Trumpmania: Ffydd a gwleidyddiaeth adweithiol

Mae’r erthygl yma’n ymddangos yn y rhifyn cyfredol o Cristion sydd ar gael o’ch siopau llyfrau lleol neu mae modd tanysgrifio ar-lein ar www.cristion.net

Donald TrumpTreuliais yr haf diwethaf yn teithio trwy ddwyrain yr Unol Daleithiau, nid yn unig ddinasoedd y gogledd-ddwyrain ond hefyd rai o daleithiau’r ‘Bible Belt’ yn y de. Rai wythnosau cyn i ni gyrraedd cyhoeddodd y biliwnydd a’r seren deledu, Donald Trump, ei fwriad i geisio enwebiad y Gweriniaethwyr ar gyfer yr Arlywyddiaeth. Ar y dechrau edrychwyd ar ei gyhoeddiad fel dim byd mwy na stynt cyhoeddusrwydd, ond wrth i’r haf fynd rhagddo a’i boblogrwydd yn y polau piniwn yn codi a chodi sylweddolwyd fod daeargryn ar droed ymhlith y GOP (y Grand Old Party).

Daeth hi’n dipyn o arferiad i ni orffen y diwrnod yn ôl yn ein llety ar ôl bod yn crwydro drwy droi CNN ymlaen i weld yr adroddiadau diweddaraf am syrcas Trump. O’r sôn am godi mur enfawr ar hyd y ffin gyda Mexico (“China built a wall,” meddai, “and guess how many Mexicans they have!”) i’r addewid i anfon 11,000 o geiswyr lloches allan o’r wlad ar unwaith – roedd ei awgrymiadau a’u bolisïau’n mynd yn fwy gwallgof ac adweithiol bob dydd.

O ddiddordeb penodol i mi roedd ymateb Cristnogion yr Unol Daleithiau i Trumpmania. Byth ers twf mudiad y religious right ddiwedd y 1970au mae’r Gweriniaethwyr wedi dibynnu’n drwm ar gefnogaeth rhai carfanau o Gristnogion Efengylaidd. Ac felly er mwyn ennill yr enwebiad mae’n rhaid i Trump apelio at y garfan hon o fewn y Gweriniaethwyr. Tra oeddem ni yn ardal Mobile, Alabama ym mis Awst cynhaliodd Trump rali enfawr i dri deg mil o’i ddilynwyr ac wrth agor ei araith, gan wybod yn iawn pwy oedd ei gynulleidfa, dywedodd yn ymffrostgar : “Now I know how the great Billy Graham felt.”

Un o’r digwyddiadau doniolaf i ni ei weld oedd Trump yn cael ei gyfweld ar Bloomberg yn y cyfnod lle roedd yn ceisio selio cefnogaeth y garfan benodol honno o efengylwyr. Gofynnwyd iddo enwi ei hoff adnod o’r Beibl, ond gwrthododd ateb gan ddweud: “I wouldn’t want to get into it because to me that’s very personal. You know, when I talk about the Bible, it’s very personal, so I don’t want to get into verses,” gan ychwanegu, “The Bible means a lot to me, but I don’t want to get into specifics.” I bawb oedd yn gwylio ac hefyd i’r sawl oedd yn ei gyfweld roedd hi’n amlwg nad oedd yn gwybod dim oll am y Beibl ac am osgoi dangos ei anwybodaeth rhag colli cefnogaeth ymhlith rhai efengylwyr. Gwelodd y cyfwelydd ei gyfle gan fynd ymlaen i’w brofocio ymhellach gan ei holi a oedd yn “Old Testament guy or a New Testament guy?”. Ac atebodd Trump a golwg o banig llwyr ar ei wyneb: “Probably equal.” Ac mae’r cyfweliad trist-ddoniol hwnnw nawr wedi mynd yn viral ar y we.

Hyd y gwela i mae’n gymharol amlwg mae fraud yw Trump o ran ei Gristnogaeth. Ond ar hyn o bryd yr ymgeisydd mwyaf poblogaidd ymysg y garfan benodol yma o efengylwyr yw’r ‘casino mogul’, sydd wedi ysgaru ddwywaith, nad yw’n aelod gweithredol o unrhyw eglwys ac sydd â hanes hir o ddefnyddio iaith anweddus. Nid yn unig hynny, ond mae’n brolio nad yw erioed wedi gofyn maddeuant gan Dduw ar gyfer dim oll o hyn.

Wrth i ni hedfan adref i Gymru roeddem ni’n tybio y byddai’r syrcas wedi chwythu ei phlwc cyn i bobl ddechrau pleidleisio yn 2016. Ond gyda rhai wythnosau yn unig ar ôl cyn i’r Gweriniaethwyr ddechrau pleidleisio i ddewis eu hymgeisydd mae Trump yn parhau i fod ymhell ar y blaen i’w holl wrthwynebwyr. I Gristnogion fel fi sy’n fwy rhyddfrydig ein gwleidyddiaeth yr unig gysur yn hyn yw y bydd ymgeisyddiaeth abswrdaidd Trump fel Arlywydd, er gwaethaf amhoblogrwydd Obama, yn gwneud buddugoliaeth i’r Democratiaid yn fwy tebygol.

Teithio trwy fynyddoedd yr Appalachian

Mae’r Americanwyr wrth eu boddau gyda’u ceir, ac felly i grwydro America go-iawn mae’n rhaid i chi hefyd deithio o gwmpas mewn car. Tu allan i’r prif drefi a’r dinasoedd mae trafnidiaeth gyhoeddus yn waeth na’r Gymru wledig felly roedd rhaid heurio car am gyfnod o’n taith. Dros y 10 diwrnod diwethaf rydym ni wedi bod yn teithio mewn car drwy Virginia, Gogledd Carolina ac ychydig yn Tennessee. Yn ymweld a rhai ffrindiau (gweler y blog diwethaf) ond yn bennaf yn crwydro trwy fynyddoedd yr Appalachian yn rhannol ar y Blue Ridge Parkway.

Gan ein bod ni’n teithio trwy ardal wledig fe wnaethom ni heurio Nissan Rogue gan Dollar ond trwy www.rentalcars.com (rhyw fath o price comparison website ar gyfer heurio ceir). Dydy’r Nissan Rogue ddim ar y farchnad yn Ewrop – roedd o’n fwy na’r Qashqai ond yn llai na’r X-trail dwi’n meddwl, rhywle yn y canol. A da ein bod ni wedi mynd am gar mawr oherwydd i gyrraedd rhai o’r llefydd diarffordd roedden ni’n aros roedden ni’n gyrru lawr gravel roads a sawl twll dwfn – fel gyrru i weld Arwel a Lowri Eithinog i chi sy’n gwybod am eu lôn nhw!

rhysllwyd-0231

Dechreuo ni’r daith yn Asheville, NC, dinas cool iawn, ond ar y ffordd fe wnaethom ni stopio i ddringo Chimney Rock a chael cyfle i dynnu un o luniau eiconig yr ardal:

rhysllwyd-9910

Mae Asheville yn ddinas sy’n enwog am fod yn fangre i bobl “amgen” yn y mynyddoedd. I esbonio’r peth yn well: roedd pawb yna a barf, tatŵs ac yn trafod real ales. Dim ond noson cawsom ni yno, dan amgylchiadau eraill byddai hwn yn dre y gallem ni wedi mwynhau sawl noson ynddi dwi’n meddwl. Dyma hefyd y tro cyntaf i ni ddefnyddio Airbnb gan aros gyda chwpwl ar gyrion y ddinas. Lle braf mawr i ni ein hunain am bris da iawn. Syniad Menna oedd defnyddio Airbnb, roeddwn i’n amheus, ond doedd dim angen i mi boeni – roedd y profiad cyntaf yn un positif! Cawsom ni fwyd syml ond blasus yn Asheville yn FB, sef burger bar organig.

Ymlaen ar yr ail ddiwrnod i gyfarfod ffrindiau i ni yn Kingsport, Tennessee, ond teithio yna trwy’r Great Smokie Mountains. Yn anffodus doedd hi ddim yn ddiwrnod clir o gwbwl felly reit ar y top yn Clingmans Dome doedd yr olygfa ddim mor dda a gallai fod, ond ddim yn ddrwg chwaith!

rhysllwyd-9948

Ar y ffordd i Kingsport roeddem ni’n gyrru trwy Gatlinberg, sef tref enedigol ein ffrind Nathan Ogle. Roedd hi’n braf gallu dweud ein bod ni wedi bod yno, ond yn llawn ddeall nawr pam fod well gan Nathan fyw yng Nghaernarfon. Roedd Gatlinberg fel Rhyl a Prestatyn ar speed! Ger Gatlinberg aethom ni am dro yn y goedwig gan weld dau arth du bach o bellter – roedd hwn yn brofiad swreal ac anhygoel – aethom ni nol ar hyd y llwybr i’r car cyn dod wyneb yn wyneb gyda’r fam!

Ar y trydydd diwrnod dyma fynd i ben Grandfather Mountain sef un o gopaon uchaf mynyddoedd yr Appalachian. Roedd modd gyrru car bron reit i gopa’r mynydd er ei fod bron yn 6000 o droedfeddi o uchel. Roedd hi’n nodweddiadol Americanaidd fod modd gyrru i’r top. Dyma’r olygfa o’r top, dydy e ddim yn edrych fel ein bod ni mor uchel a hynny gan fod yr holl gopaon o’n hamgylch yn uchel hefyd – mae’n edrych fel ‘rolling hills’ yn hytrach na ridge o fynyddoedd uchel.

rhysllwyd-0100

Fe wnaethom ni hefyd fynd i weld Lindfill Falls y diwrnod yma. Ar ddiwedd y diwrnod yma dyma ni’n aros mewn Airbnb arall.

rhysllwyd-0023

Ar y pedwerydd diwrnod dyma ymweld a chanolfan cerddoriaeth draddodiadol y mynyddoedd. Bluegrass. Gyda’r nos dyma fynd i glywed band Bluegrass yn chwarae yn Floyd. Fe wnaethom ni brynu CD un o’r bandiau mwyaf poblogaidd ar hyn o bryd hefyd i wrando yn y car. Mae’n rhaid i mi gyfaddef er i mi roi cyfle i’r peth, nad ydw i wedi datblygu blas am gerddoriaeth bluegrass dros yr wythnos diwethaf. Efallai y byddwn yn dewis gwrando arno cyn gwrando ar gerdd dant, ond dim ond efallai!

Y noson yma dyma brofi Airbnb arall – y profiad mwyaf unigryw o dipyn. Caban bach yn y wlad gyda toiled mewn cwt ar waelod yr ardd a chawod (gynnes chware teg!) tu allan! Wedi dod dros y sioc cychwynnol roedd hi’n brofiad hyfryd a dweud y gwir, a trueni eto nad oedd cyfle i aros am fwy nag un noson.

rhysllwyd-0200

Ar y pumed diwrnod dyma fynd i weld Marbry Mill, un o leoliadau arall eiconig y Blue Ridge Parkway a cherdded yn Rocky Knob cyn cyrraedd Roanoak erbyn y nos ac aros mewn Airbnb arall.

rhysllwyd-0210

Er na wnaethom ni bob cymal o’n taith ar y Blue Ridge Parkway roedd dilyn llwybr y ffordd trwy’r mynyddoedd yn rhyw dempled da er mwyn teithio trwy’r ardal. Eto, dim ond yn America y byddai ffordd i geir yn barc cenedlaethol! Profiad hyfryd oedd gweld ardaloedd gwledig ac roedd hi’n braf cael car ein hunain er mwyn crwydro. Ond ar ôl gyrru dros 1500 o filltioedd mewn wythnos roedd hi hefyd yn braf gollwng y car nol yn Washington bore ‘ma er mwyn mwynhau rhai diwrnodau ar droed mewn dinas, rydym ni bellach wedi hedfan i New Orleans!

Mentro i’r Bible Belt

Roedd y rhan yma o’r daith mynd i fod yn heriol i ni gan y byddem ni yn dod wyneb yn wyneb ac agweddau ychydig bach yn fwy ceidwadol nag y byddem ni fel arfer yn gyfforddus gyda nhw (o’i esbonio mewn ffordd garedig)!

Er ein bod yn ymwybodol o’r peth cyn dod, o’i weld drosto ni ein hunain fe gawsom ni ein dychryn pa mor agos roedd ‘cristnogaeth’ a ‘gwleidyddiaeth adain-dde’ wedi ei briodi yn meddwl rhai pobl yma. Roedd y ddeu-beth wedi ei blethu mor agos yn eu meddyliau nes fod un gyfystyr a’r llall. Roedd arddel gwleidyddiaeth ‘adain chwith’ gyfystyr a chyfaddef nad oeddech chi’n Gristion ‘go-iawn’ (neu o leiaf yn un oedd wedi colli eich ffordd). Roedd sawl un felly yn methu a’n rhoi ni mewn i focsys gan ein bod ni’n cytuno a nhw ar sawl cwestiwn ffydd (yn ‘geidwadol’ yn ôl diffiniad rhai) ond wrth droi at fyw y bywyd Cristnogol yn y byd ein bod ni ar y chwith wrth bleidio rhinweddau gwladwriaeth les a’r alwad i fyw bywyd mor wyrdd a chynaliadwy a phosib (yn ‘ryddfrydol’ yn ôl diffiniad rhai). Fel dywedodd Jim Wallis wrth feddwl am efengylwyr fel William Wilberforce – rydym ni’n ‘nineteeth century evangelicals born in the wrong century’.

Wedi dweud hynny i gyd, penwythnos diwethaf fe wnaethom ni fwynhau a chael bendith wrth aros gyda ffrindiau yn ardal Lake Gaston, ardal wledig ar y ffin rhwng Virginia a North Carolina. Fe wnaethon ni eu cyfarfod llynedd pan wnaethon nhw ymweld a Chymru ar drip wedi ei drefnu gan John Robinson, bydd rhai o ddarllenwyr y blog yn ymwybodol o’r cysylltiad.

Buom ni’n aros gyda Marc a Vanessa yn eu tŷ hyfryd ar lan y llyn, roedden nhw’n gwpwl wedi ymddeol, yn wreiddiol o Michigan ond wedi ymddeol i’r de er mwyn dianc oddi wrth y gaeafau oer. Cawsom ni amser hyfryd gyda nhw – croeso cynnes a sawl sgwrs ddifyr am bopeth dan yr haul.

rhysllwyd-9857

Dyma’r lanfa ar waelod ardd gefn y tŷ lle roeddem ni’n aros!

Mae Marc a Vanessa yn aelodau yn yr eglwys lle mae ein ffrind Patrick Edwards yn weinidog, eu heglwys yw Lake Gaston Baptist Church – eglwys sy’n gwasanaethu ardal wledig eang, y dref agosaf yw Littleton a dim ond ychydig gannoedd sy’n byw yn y dref honno. Ar ryw wedd felly roedd llawer yn gyffredin gyda’u cyd-destun nhw a chyd-destun llawer o eglwysi/gweinidogaethau yng Nghymru. Mae Littleton ei hun yn dref fach sydd wedi colli ei diwydiant ac yn amlwg ddifreintiedig heb llawer o arwyddion o obaith (swnio’n gyfarwydd?!). Mae’r ardal o gwmpas y llyn yn amlwg gyfoethog iawn (dychmygwch lleoliadau yn Dawson’s Creek – rhaglen i’r arddegau o’r 90au) ac mae cyfoethogion naill ai wedi ymddeol neu wedi prynu tŷ haf ger y llyn (swnio’n gyfarwydd?!). Mae’r bwlch rhwng y tlawd a’r cyfoethog yn amlwg. Roedden ni wedi cael gwahoddiad i fynd i dŷ un o aelodau’r eglwys sy’n byw wrth y llyn, ond wrth ofyn am gyfarwyddiadau i fynd yno yn y car, dywedodd ein ‘host’: ‘I’m not sure how to get there by road, I’ve only every been there by boat!’.

DSC_0001

Dyma ni yng nghanol Littleton

Un o’r pethau a’m denodd at Patrick pan wnes i ei gyfarfod am y tro cyntaf llynedd oedd ei barodrwydd i herio Cristnogaeth ddiwylliannol a cheisio creu eglwys mwy ‘missional’ yn seiliedig ar ‘missional communities’ (wedi’i ddylanwadu gan waith Tim Chester) a hynny yng nghanol ‘Bible belt’ y de. Yr hyn roeddwn yn ei edmygu am Patrick oedd ei fod yn ceisio herio ei eglwys i newid a hynny allan o sefyllfa o gryfder – roedd hi’n eglwys gymharol fawr gyda adnoddau anhygoel – ond roedd Patrick yn gwrthod mynd yn gyfforddus yn hyn.

Ar y dydd Sul ei destun oedd Effesiaid 2:14 – “Ac ydy, mae Iesu’n gwneud y berthynas rhyngon ni a’n gilydd yn iawn hefyd — ni’r Iddewon a chi sydd o genhedloedd eraill. Mae wedi’n huno ni gyda’n gilydd. Mae’r wal o gasineb oedd yn ein gwahanu ni wedi cael ei chwalu ganddo!” Wrth ddod at y cymhwyso roedd Patrick yn ddewr wrth herio yr eglwys yn yr Unol Daleithiau’n gyffredinol ynglŷn a’r broblem fod yna dal ‘eglwysi du’ ac ‘eglwysi gwyn’ ac hefyd herio ei eglwys ei hun nad oedd proffil socio-economaidd yr eglwys yn gynrychioliadol o broffil socio-economaidd yr ardal. Roedd hi’n amlwg fod Patrick yn lais proffwydol o fewn ei gyd-destun yn y ‘Bible-belt’ ac felly roeddwn yn falch o fedru ei alw’n ffrind ar sawl lefel a dangos cefnogaeth iddo yn ei ymgais i drawsnewid ei eglwys.

DSC_0027

Dyma ni’n rhannu ar y nos Sul

Gyda’r nos yn eu ‘fellowship supper’ fe gafom gyfle i rannu o’r llwyfan rhywfaint am Gymru a chyd-destun ein gweinidogaeth ni. Da oedd rhannu o brofiad y cyd-destun Cymreig o geisio gweinidogaethu ac arwain eglwys genhadol ei natur mewn diwylliant ôl-Gristnogol – y math o gyd-destun y bydd yn rhaid i lawer o eglwysi America wynebu dros y blynyddoedd nesaf wrth iddyn nhw wynebu seciwlareiddio tebyg i’r hyn sydd eisoes wedi digwydd yng Nghymru. Y prif beth roeddem ni’n ceisio ei rannu oedd fod seciwlareiddio, mewn ffordd, yn llesol i eglwysi sydd eisiau bod yn genhadol eu natur gan bod seciwlareiddio’n golygu fod Cristnogaeth ddiwylliannol yn marw allan ac yn rhoi lle i Gristnogaeth ‘go-iawn’ sy’n nes at Gristnogaeth y Testament Newydd i ail-afael. Roedd Patrick yn deall hyn, ond yn cyffesu fod llawer o’r genhedlaeth hŷn yma yn cael trafferth gollwng yn rhydd o’u Cristnogaeth ‘Christian Nation’ draddodiadol. Rydym yn gobeithio bydd y sgwrs yn parhau.

Gwych oedd cael cyfle wythnos yma hefyd i weld ein ffrindiau o Kingsport, Tenesee ddaeth draw i’n helpu ym mis Mai gyda’r gwaith adeiladu ar adeilad Caersalem.

Dydd Sul yn Philadelphia

Un o’r agweddau mwyaf cyffrous o’r daith i Rhys a fi yw’r cyfle i fynychu eglwysi amrywiol a gwahanol. Mae’r dewis o fynegiant a diwinyddiaeth yn anhygoel, felly gobeithio y cawn gyfle i brofi sawl math o eglwys. Yn Philadelphia yr oedden ni ar ein Sul cyntaf yn America. Dyma ddinas Tony Campolo a Shane Claibourne, dau arweinydd rydyn ni’n eu hedmygu’n fawr iawn. Mae Campolo a Claibourne yn ladmeryddion effeithiol dros Gristnogaeth sy’n byw dysgeidiaeth Iesu ac yn gweld gweithredu cymdeithasol fel rhan hanfodol o’u ffydd ac mae hyn yn greiddiol i’n gweledigaeth ninnau. ‘It’s Friday, but Sunday’s Coming’ yw pregeth enwocaf Campolo, ac yn wir, ein gobaith yn Philly ar ôl profi’r cheesesteak oedd dod o hyd i eglwysi sy’n byw’n ymarferol gobaith y trydydd dydd yn eu cymuned.

Freedom Church

FC-Horizontal-WhiteYr eglwys gyntaf i ni ymweld â hi oedd Freedom Church, Chestnut St, Philadelphia. Roedd ganddynt un gwasanaeth am 9:30yb ac un arall a 11yb mewn awditoriwm theatr ar stryd siopa brysur. I fod yn onest, y prif reswm y penderfynom ni fynychu oedd oherwydd ei fod mor agos i’n gwesty, ond roedd y wefan yn edrych yn addawol. Dewisom fynychu’r gwasanaeth cyntaf, a dyma rai geiriau am brif elfennau’r gwasanaeth:

Y croeso: Theatr neu sinema yw’r adeilad o ddydd i ddydd ond fod yr eglwys yn defnyddio’r adeilad ar fore Sul. Roedd pobl i’n croesawu ar ôl dod i mewn trwy’r drws a gwahoddwyd Rhys i ddigwyddiad cymdeithasol yr wythnos wedyn (sori – twristiaid ŷm ni!). Roedd bwrdd gyda merched cyfeillgar yn cynnig mwy o wybodaeth a chynnig o goffi mewn cornel arall, ac roedd bwrdd arall i ymholi am waith plant yn ystod y gwasanaeth. O ystyried mai rhyw 100-130 oedd yn y gwasanaeth 9:30yb, roedd y set-up yn broffesiynol iawn. Yn ystod yr addoliad anogwyd pobl i estyn heddwch i’r bobl o’u cwmpas a chyflwyno eu hunain, ond aeth y gymdeithas ddim lawer pellach na hynny.

Yr addoliad: Band cyfoes, dau gitâr, dryms a phedwar canwr yn cael ei arwain gan un o’r merched oedd yn canu. Caneuon Hillsongs felly roeddem yn gwybod y caneuon. Addoliad da iawn yn deisyf presenoldeb Duw.

Y cyhoeddiadau: Weithiau cewch y teimlad mewn eglwysi fel hyn fod popeth yn reit oeraidd, ond nid felly yma. Roedd ymdeimlad cryf o deulu yma. Anogwyd pawb yn gryf i ddod i’r digwyddiad cymdeithasol ar brynhawn y Sul canlynol i chwarae bowlio deg a gwelwyd hwn fel cyfle i bobl ddod i adnabod eu gilydd yn well. Syniad gwych i fod yn eglwys tu allan o’r eglwys.

Y bregeth: Un o arweinwyr yr eglwys oedd yn pregethu ond nid eu gweinidog hŷn. Y testun oedd Genesis 16 sef hanes Sarai ac Abram a morwyn Sarai, Hagar. Stori gymhleth am Sarai yn caniatáu i Abram feichiogi Hagar ond llwyddodd y pregethwr i graffu ar y testun ac roedd y pwyntiau dysgu yn dda iawn; roedd yn bregeth ddeallus hefyd gan iddo ddefnyddio Freud i ddadansoddi seicoleg Sarai! Er fod gan Sarai bopeth materol, obsesiynau am y ffaith nad oedd ganddi blentyn; gadawodd i’w amgylchiadau ei diffinio yn hytrach na Duw – ceisiodd dod o hyd i atebion ei hunan yn hytrach nag ymddiried yn Nuw. Roedd amgylchiadau bywyd Hagar yn erchyll wedi ei chywilyddio gan Sarai a’i thrin fel mwd gan Abram, ond galwodd Duw hi wrth ei henw ac adferodd ei hurddas. Roedd perthynas glos rhwng y pregethwr a’r gynulleidfa, ac roedd rhai o’r Americaniaid Affricanaidd benywaidd yn gweiddi pethau fel ‘Say it again!’ a ‘Goooood’ oedd yn gryn destun difyrrwch i ni.

Argraffiadau: Dyma eglwys sy’n amlwg yn deulu. Cyfuniad o addoliad a phregeth oedd yn help i ddyfnhau perthynas pobl â Iesu. Dwi ddim yn meddwl y gallwn addoli mewn awditoriwm bob wythnos – rhaid fy mod i’n mynd yn fwy traddodiadol yn fy henaint!

Circle of Hope

cropped-CoH-Logo-transparent-filled-letterDaethom o hyd i eglwys Circle of Hope ar y we ac o’u disgrifiad ac o ddarllen rhai o flogs yr arweinwyr roeddem yn gwybod y byddwn yn gartrefol iawn yn eu mysg. Roedd rhaid dal bws i fynd i ochr ogleddol y ddinas, ochr llawer dlotach = ardal Americanwyr Affricanaidd.

Y croeso: Roedd dwy ferch tu allan i adeilad lle roeddent yn cyfarfod (adeilad sefydliad Beiblaidd, ac roeddynt yn cynnal y gwasanaeth mewn ystafell agored ar y llawr gwaelod. Ar ôl cerdded i mewn a gweld nad oedd llawer o bobl wedi cyrraedd eto, daeth merch hyfryd o’r enw Jeanine i siarad â ni a’n holi am ein hanes. Rhannodd ei bod hi wedi aros yn Philly oherwydd yr eglwys, bod y pwyslais ar ddilyn Iesu yn apelio iddi a’i fod yn eglwys sy’n hygyrch i bobl o’r tu allan na fyddai’n mynd i eglwys fel arall. Roedden nhw’n cwrdd am 5yp ac eto am 7yp mewn pedwar lle ar draws y ddinas. Tua 25 oedd yn y gwasanaeth a fynychon ni. Roedd y bobl eraill i weld i adnabod ei gilydd yn dda.

Yr addoliad: Roedd yr addoliad yn eclectig gyda band â naws gwerinol. Doeddwn i ddim yn gwybod unrhyw un o’r caneuon ond roedden nhw’n hawdd iawn i’w canu ac roedd pwyslais cryf ar wahodd yr Ysbryd Glân a Christ i fyw ynom. Roedd un o’r caneuon yn iaith Zulu – gwych! Thema y gwasanaeth oedd ‘gwynt’ a gwahoddwyd ni i wneud ffans bach allan o bapur er mwyn cynyddu’r gwynt fel rhan o’r addoliad. Er fod Rhys wedi mwynhau’r addoliad roedd yn bryderus beth fyddai argraffiadau rhywun newydd i Gristnogaeth achos gallai ymddangos fel arddull eitha ‘happy-clappy’ hipiaidd ac rwy’n deall ei bwynt.

Y cyhoeddiadau: Bachgen ifanc oedd yn gwneud y cyhoeddiadau ond roedd gweledigaeth yr eglwys yn hydreiddio’r holl bethau a siaradodd yn goeth amdanynt. Roedd pwyslais amlwg ar i’r eglwys ymgnawdoli Crist a byw eu ffydd yn eu cymuned drwy fod yn rhan o grŵp trafod/astudio/gweddi i ddatblygu eu pererindod ysbrydol. Mae ganddyn nhw ‘Compassionate Teams’ – pwysleisiodd mai’r peth cyntaf y dylai pobl wybod amdanynt fel eglwys yw eu bod yn pobl compassionate. Anogodd pobl i ymwneud â un o’r grwpiau compassionate, sef grŵp sy’n canolbwyntio ar weithred o gyfiawnder cymdeithasol, e.e. trawsffurfio tir anial yn y ddinas i fod yn ardd gymunedol, ymgyrchu am heddwch, ymgyrchu yn erbyn trais yn erbyn Americaniaid Affricanaidd.

Y bregeth: Dyn o’r enw Joshua Grace oedd yn pregethu sef un o brif arweinwyr yr eglwys. Roedd ganddo datŵs ar hyd ei freichiau ac roedd yn dipyn o gês. Dywedodd wrthyf ar ôl y gwasanaeth ei fod yn hyfforddi yn un o seminaries Cristnogol Americaniaid brodorol felly roedd yn ymwybodol o effaith ddinistriol trefedigaethu Cristnogol. Roedd Joshua eto yn pwysleisio fod ffydd yn daith ac mai nod yr eglwys oedd dyfnhau eu hadnabyddiaeth o Iesu mewn cymuned gyda’i gilydd a thrwy’r grwpiau bach yn ystod yr wythnos.

Ei destun oedd Iesu yn tawelu’r storm. Dyma rai pethau a safodd allan i fi: pan rydyn ni wedi gwneud rhywbeth yn iawn/dda peidiwch disgwyl i Iesu ddod i ddweud ‘da iawn ti’; Iesu yw’r cwmpawd sy’n dod atom ni yng nghanol y storm. Mae’r syniad o ‘solidarity’ yn ganolog i’r daith ysbrydol – ni’n cefnogi’r bobl wan, cefnogi ein gilydd yn ein pererindodau, ac wrth gwrs dangosodd Iesu y solidarity eithaf i ni (trwy farw drosom). Rydyn ni fel eglwys yn euog o feddwl y dylen ni fod yn llwyddo. Anghywir…drychwch ar y disgyblion – roedden nhw’n mynd i gael eu dienyddio am ddilyn Iesu. Mae’r eglwys wastad wedi colli ei ffordd o feddwl fod rhaid ennill/llwyddo’n gymdeithasol ac wedi cael ei hun i mewn i sefyllfaoedd anodd/compromising. Dywedodd fod cyd-deithio gyda Duw yn dechrau gyda pum munud bob dydd yn agored i’w bresenoldeb Ef, gofyn iddo ein harwain. Dychmygwch pe bai pob Cristion yn gwneud hynna am 15 munud y dydd gymaint mwy y gallem ymgnawdoli Iesu yn y byd.

Hoffodd Rhys yn enwedig pwynt Joshua am y ffys sy’n cael ei wneud gan Gristnogion am yr angen i ddarllen y Beibl bob dydd os yn Gristion go-iawn – mae’r rhan fwyaf o Gristnogion trwy hanes ac mewn sawl gwlad heddiw wedi bod yn anllythrennog – beth oedden nhw’n ei wneud?! Dyfnhau perthynas a Iesu sy’n bwysig, er fod darllen y Beibl wrth gwrs yn ffordd dda o wneud hynny! Ar ôl y bregeth roedd cyfle i ymateb a chynnig gair o brofiad ac roedd nifer yn barod i wneud.

Y weddi: Gorffennwyd mewn cyfnod o weddi gan un o arweinwyr y Compassionate Teams dros o sefyllfa o drais systematig gan yr heddlu tuag at bobl du eu croen. Bydd Circle of Hope yn cynnal gwylnos tu allan i swyddfa heddlu newydd Philly i gofio am y bachgen a laddwyd yn Ferguson flwyddyn yn ôl.

Argraffiadau: Eglwys anffurfiol iawn yn debyg i Torri Syched nos Sul yng Nghaersalem. Roedd eu gweledigaeth am fod yn eglwys ble bynnag y bônt yn treiddio drwy bopeth. Hoffais yn enwedig eu pwyslais o fod yn rhan o un o’r timoedd ‘compassionate’ a bod gwneud gwaith cymdeithasol yn rhan greiddiol o’u pererindod ysbrydol. Yn aml yng Nghymru, bydd Cristnogion yn gwneud gwaith o’r fath fel rhywbeth ar wahân i’r capel, fel ‘add-on’ yn hytrach na fel rhan greiddiol o’u datblygiad ysbrydol.

Hamilton – Adolygiad

Menna sydd wedi sgwennu adolygiad o’r sioe aetho ni i weld ar Broadway nos Iau.

hamilton_FBSut bu i fewnfudwr o Indiau’r Gorllewin, mab llwyn a pherth ddod yn un o sylfaenwyr cenedl newydd Unol Daleithiau America? Dyma’r cwestiwn cyntaf a ofynnir yn sioe gerdd epig newydd Broadway – Hamilton. Mewn gwlad sy’n rhoi bri ar ryddid yr unigolyn i ‘wneud rhywbeth ohono’i hun’, bydd llawer o bobl yn uniaethu â stori’r underdog Alexander Hamilton. Yn fwy na hynny, mae cyffro mawr yn y wasg oherwydd y synnwyr fod y sioe gerdd hip-hop yma’n torri tir newydd wrth adrodd stori sylfaeni Unol Daleithiau America. Americanwyr-Affricanaidd sy’n chwarae rhannau George Washington, Thomas Jefferson ac Aaron Burr a gwych yw gweld y cymeriadau hynny’n saethu odlau llwythog fel Jay-Z – geiriau sy’n cyfleu negeseuon cryf am bwysigrwydd cyfraniad mewnfudwyr i’r UDA (pwnc llosg yn primaries y Gweriniaethwyr yr wythnos hon). Gyda Joe Biden yn y gynulleidfa y noson flaenorol i ni a J-Lo y penwythnos ar ôl ni, dyma’r ‘hottest ticket in town’.

O’r funud gyntaf, mae’r rapiwr-gyfansoddwr Miranda a’r cast cyfan yn swyno wrth iddynt blethu rapio ffraeth â harmonïau hardd ac mae cân gyntaf Hamilton ‘I am not throwin’ away my shot’ yn darlunio cymeriad penderfynol, cegog, heb-ddim-i’w-golli heblaw marw. I Hamilton, ‘My shot’ yw’r cyfle â wêl i Daleithiau America ennill rhyddid oddi wrth Brydain ar ddiwedd y 1700au; mae’n uchel ei gloch wrth ddenu cefnogaeth i’r chwyldro sydd i ddod, yn barod i ddadlau achos ei genedl, ac mae’r un angerdd yn parhau wrth iddo ef ac eraill geisio sefydlu dyfodol llewyrchus i’r wlad newydd drwy’r cyfansoddiad. Yn wir, roedd y dadleuon dros annibyniaeth gan yr Americanwyr a’r gwrth-ddadleuon gan y Prydeinwyr a glywir yn y sioe gerdd mor gyfarwydd i ni fel y gallech yn hawdd newid cyfenw Hamilton i Salmond a llwyfannu’r sioe yng Nghaeredin.

Yn draddodiadol nid yw Alexander Hamilton wedi derbyn yr un sylw â thadau eraill y genedl, ond mae sioe gerdd y rapiwr Lin-Manuel Miranda yn sicr am newid hynny. Daeth Miranda ar draws stori sylfaenydd trysorlys yr UDA wrth ddarllen llyfr Ron Chernow am Hamilton, a sylweddoli mai stori yn genre hip-hop yw stori Hamilton. Rhyw chwe mlynedd yn ôl, cafodd wahoddiad i berfformio yn y Tŷ Gwyn yn dilyn llwyddiant ei sioe gerdd In the Heights am dyfu i fyny yn Efrog Newydd, ond yn hytrach na pherfformio un o’i ganeuon arobryn, penderfynodd rapio am fywyd Hamilton; y gân honno yw cân/rap agoriadol y sioe sydd bellach wedi dod o hyd i le yn Theatr Richard Rogers ar Broadway Efrog Newydd.

Y stori

Y fframwaith storiol drwy’r sioe yw’r elyniaeth rhwng Aaron Burr ac Alexander Hamilton. Ar ddechrau’r sioe pan gyfarfu’r ddau yn ddynion ifanc, tlawd, mae Hamilton yn ceisio denu Burr i gefnogi’r chwyldro ond cyngor Burr iddo yw i gega llai ac i beidio ochri gyda unrhyw achos yn ormodol – safbwynt sy’n wrthun i Hamilton. Cythruddir Burr drwy gydol y sioe wrth weld Hamilton yn dringo’r ysgol wleidyddol a chymdeithasol, a chanfod eu hun ar ddeheulaw George Washington ei hun oherwydd ei gynllunio strategol a’i allu i ysbrydoli’r milwyr, ac er bod Burr eisiau bod yn ‘The Room where it Happens’ Hamilton sydd yno bob amser, nid Burr.

hamilton-21

Wrth gwrs, mae yna stori garu, sgandal, trasiedi teuluol a sylwadau craff am wleidyddiaeth. Mae’r dair chwaer o deulu cefnog Schuyler fel Destiny’s Child y sioe, ond maen nhw’n ferched deallus ac yn chwenychu llwyddiant i werthoedd y chwyldro. Wedi’r chwyldro yn yr hanner cyntaf, mae’r ail hanner yn canolbwyntio ar ffurfio’r wladwriaeth newydd a daw Thomas Jefferson i’r llwyfan, yn ffresh a fflamboyant gydag Affro, yn ôl o Ffrainc ac wedi osgoi brwydro’r chwyldro, ac yn gofyn ‘What’d I Miss’? (Nid stori anghyfarwydd yng Nghymru ôlddatganoledig). Un o’r golygfeydd mwyaf cofiadwy yw’r frwydr rap rhwng Hamilton a Jefferson wrth ddadlau am y cyfansoddiad, gyda’r ddau yn gollwng ambell i fom ar ei gilydd; Jefferson yn cyhuddo Hamilton o fod yn gi bach i Washington a Hamilton yn beirniadu Jefferson am waltsio nôl adref nawr bod y gwaith caled o ennill y chwyldro wedi ei gwblhau.

Y Frenhiniaeth

7.207206Heb os, uchafbwynt digrifwch y sioe oedd caneuon cymeriad chwerthinllyd y Brenin Siôr (wedi ei actio gan Jonathan Groff sef Kristov yn Frozen i chi Frozen-garwyr) a’i wep swta wrth ymddwyn fel spoilt-brat ac yn rhybuddio’r Americanwyr y bydden nhw’n rhedeg nôl ato unwaith y bydden nhw’n cael eu hunain mewn trwbwl fel gwlad annibynnol. Rhyfeddai fod George Washington yn pasio’r baton i rywun arall (‘who knew that you could do that’) ac roedd arddull y gân yn wrthbwynt i arddull hip-hop gweddill y sioe. Roedd y ffaith fod y cymeriad a’r gân yn denu cymaint o chwerthin gan y gynulleidfa yn dangos mor amherthnasol yw’r syniad o gael teulu brenhinol i weriniaeth fel yr UDA – y pwyntiau comedi yn y gân yw’r fath o ddadleuon y byddai gweriniaethwyr fel fi yn eu defnyddio. Yn ôl y sioe yma, rhywbeth sy’n perthyn i fyd ddoe ac yn wrthun i gynnydd a rhyddid yw’r syniad o deulu brenhinol.

Annibyniaeth i’r UDA – i Gymru a’r Alban?

Mae’r sioe yn gampwaith gwirioneddol; er fod y rhan gyntaf yn hir, mae’r geiriau celfydd yn atsain yn fy mhen o hyd. Ac i fi, fel cenedlaetholwraig sy’n pledio achos annibyniaeth i Gymru a’r Alban, roedd yr angerdd a’r dadleuon dros annibyniaeth i’r taleithiau Americanaidd oddi wrth Brydain yn taro tant. Atgoffodd fi o araith Adam Price ym Mhrifysgol Havard rai blynyddoedd yn ôl a gwnaeth i mi ryfeddu o’r newydd sut gallai arweinwyr America gysoni eu geiriau yn erbyn refferendwm yr Alban â hanfod eu cenedl?

Beth achosodd Hamilton i deimlo mor gryf, fel mae ei ‘shot’ yn y byd oedd bod yn rhan o godi cenedl? Roedd synnwyr cryf o anghyfiawnder, o annhegwch ariannol ac o fynnu penrhyddid. Roedd synnwyr hefyd o eisiau bod greu cymdeithas lle roedd gan bawb y cyfle cyfartal i gael eu troed ar yr ysgol, yn rhydd o sefydliadau ffug fel y frenhiniaeth, ac roedd y plethiad o uchelgais bersonol ac uchelgais dros gymdeithas yn bwysig iawn. Rhaid cofio bod canoedd o Gymry yn fewnfudwyr yn America ac yn barod i frwydro am y gwerthoedd yma a’r rhyddid i ffurfio eu cenedl newydd, rhywbeth na fu modd iddynt wneud yn eu gwlad brodorol(?). Hefyd, ar ôl y chwyldro roedd ffurfio rhywbeth parhaol, cyfansoddiad a fyddai’n deg i bawb; clywais Miranda yn rhywle yn sôn am y chwyldroadau tebyg sydd wedi bod yn ddiweddar, e.e. Yr Aifft ac ati a’u methiant i sylfaeni rhywbeth concrit fydd yn parhau – dyna a wêl Miranda yng nghamp Hamilton, Washington a’r sylfaenwyr eraill.

O fod yng nghwmni pobl ag uchelgais mor fawr, rhyfedd oedd camu o’r theatr i fwrlwm di-chwaeth Times Square a’r consumerism annynol a dienaid, a meddwl, ai dros y ‘rhyddid’ yma yr ymladdodd Hamilton?! Gyda gymaint o drafod am fewnfudo a safle parhaus israddol Americaniaid du, da oedd gweld Americaniaid Affricanaidd yn meddiannu cymeriadau hanes ffurfio’r UDA dros eu hunain. Rhaid cofio serch hynny nad oedd gan Americaniaid brodorol le yng nghynlluniau Hamilton et al, a bod cynlluniau gan Washington i’w cymhathu i fod fel yr ‘Americanwyr newydd’.

Efallai fod hyn yn rhywbeth i’w gofio cyn i fi awgrymu cyfieithu’r sioe gerdd i’r Gymraeg. Yn sicr mae yna gig yn y sioe yma sy’n fwy buddiol i ddisgyblion ysgol feddwl drostynt na pherfformio ‘Grease’ yn y Gymraeg, dim ond ein bod ni’n dysgu hefyd fod y Gymraeg yn hollol greiddiol i unrhyw Gymru rydd sifig!!

Crwydro Efrog Newydd

Pan rydym ni fel arfer yn dweud Efrog Newydd rydym ni mewn gwirionedd yn golygu Manhattan sef dim ond un o’r pum borough ag ydyw Efrog Newydd go-iawn. Y pedwar arall yw Brooklyn, Queens, Bronx a Staten Island. Maen nhw’n dweud fod rhaid i chi ymweld ag o leiaf un o’r boroughs erill i brofi Efrog Newydd “go-iawn” ond oherwydd ein bod ni dim yn ond Efrog Newydd am dridiau dim ond crwydro Manhattan wnaethon ni – a dim ond crafu’r wyneb wnaetho ni yn y fan honno.

rhysllwyd-7871

Ar y diwrnod cyntaf fe wnaetho ni gerdded ar hyd yr High Line ar y Lower West Side. Beth oedd hwn oedd hen drac rheilffordd uchel oedd wedi ei droi mewn i barc cyhoeddus cul a hir. Roedd cerdded ar ei hyd yn rhoi golygfeydd gwych o’r ddinas i chi ac yn rhoi munud i chi ddal eich anadl yn y ddinas brysur. Wrth gwrs, dyma syniad gwych beth i wneud gyda’r fly-over yng Nghaernarfon ar ôl i’r lôn osgoi gael ei chodi!

rhysllwyd-7875

Ddiwrnod arall fe aethom ni ar y cwch heibio i’r Statue of Libery ac i Ellis Island. Ellis Island oedd canolfan immigration yr Unol Daleithiau am ddegawdau – y cyfnod lle roedd miloedd o Gymry yn mudo i America.

rhysllwyd-7929

Roedd modd chwilio trwy’r archifau am eich cyn-dadau. Roedd Menna’n gwybod fod hen hen ewythr iddi wedi symud i’r Amerig troed yr Ugeinfed Ganrif – toedden ni ddim yn gwybod ei enw, dim ond ei gyfenw sef Jones! Felly roedd mynd i fod fel chwilio am nodwydd mewn tas wair. Roedd Jones+Brithdir yn dangos dim. Jones+Dolgellau yn dangos dim. Jones+Bala yn dangos dros chwe mil o enwau. Jones+Dolgelley dim ond yn dangos llond dwrn ac er mawr syndod dyna lle roedd y record i Edward Jonathan Jones, Brynbas, Dolgelley. O’r holl Joneses’ o’r ardal fe oedd yr unig un oedd wedi nodi ar y ffurflen o ba fferm roedd e’n dod ac heblaw am hynny bydde ni ddim wedi gallu ein ffeindio gan fod dim record o’i enw cyntaf gyda ni! Mae mynd i America heddiw dal i deimlo fel big deal, dychmygwch sut brofiad roedd hi i werin Meirionnydd symud yma dros ganrif yn ôl?

rhysllwyd-7905

Yn hytrach na mynd i ben yr Empire State Building neu’r World One Tower newydd yn y World Trade Centre fe aethom ni fyny’r Rockefeller gan ei fod yn llai prysur ac hefyd er mwyn gweld y ddau dŵr arall enwcoach. Roedd y golygfeydd o’r top yn anhygoel.

rhysllwyd-7955

Ar ein phrynhawn olaf y bwriad oedd mynd am bicnic i Central Park, ond wrth i ni gerdded mewn i’r parc dyma’r glaw yn dechrau. Roedd hi wedi bod yn wythnos glos iawn. Dros 30 selsiws hyd yn oed gyda’r nos ac roedd y gwres yn drymaidd iawn. Roedd hi’n anorfod fod storm mynd i dorri cyn i ni adael y ddinas.

rhysllwyd-7984

Er fod gyda ni gotiau glaw ac wedi trio cuddio dan rhai o’r coed roedden ni’n wylb at ein croen – yn ffodus roedd y camera a’r ffôn yn iawn ond rhywsut fe wlychodd yr iPad ac mae wedi marw!

rhysllwyd-7992

Duw yn dda ac yn hoffi ein synnu

Dwi ddim yn blogio’n aml am fy ngwaith dydd i ddydd fel Gweinidog a hynny am resymau da. Mae natur llawer o waith Gweinidog yn bersonol ac felly dwi ddim yn meddwl byddai aelodau yr eglwys yn hapus iawn mod i’n adrodd holl hynt a helynt pawb ar y blog. Dydy e ddim yn gyfrinach fod gwaith Gweinidog (a gwaith yr eglwys yn gyffredinol) yn waith annodd dyddiau yma ac ar adegau mae’n gallu bod yn waith tor-calonnog a blinedig, a dydy profiadau a hanesion felly ddim yn destun blogio difyr. Ar y llaw arall pan fo’r gwaith yn dal gafael ac yn dwyn peth ffrwyth dydy blogio ddim yn syniad da chwaith oherwydd y perygl o ddod drosodd yn goeglyd, ymffrostgar a buddugoliaethus! Dyna pam dwi ddim yn blogio llawer am fy ngwaith dydd i ddydd yma.

Ond, mae’r blogiad yma mynd i fod yn eithriad prin oherwydd dwi’n teimlo mod i eisiau rhannu rhywfaint am ddaioni Duw i ni yng Nghaersalem Caernarfon yn ddiweddar.

Tîm Addoli
Ers mis Medi 2011 rydym ni wedi ein harwain i sefydlu Tîm Addoli yn yr eglwys. I lawer o eglwysi Saesneg mae hyn yn no brainer, ond i eglwys Gymraeg mae’n gam arwyddocaol dwi’n meddwl. Mae’n gam pendant, clir a gweladwy i ffwrdd o’r model ‘Gweinidog yn gwneud bob dim’. Erbyn hyn pan fydda i’n pregethu a pan fydd pregethwyr gwadd yn pregethu gyda ni dim ond pregethu y bydd y pregethwr yn gwneud gyda gweddill yr oedfa yng ngofal y tîm addoli. Mae wir wedi bod yn chwa o awyr iach oherwydd waeth i mi gydnabod mae afterthought oedd yr addoliad gen i pan oeddwn i yng ngofal y pregethu a’r addoli. Roeddwn i’n paratoi y bregeth ac yna munud olaf yn taflu trefn yr addoliad ati yn ddigon difeddwl. Ond mae’r addoliad yr un mor bwysig a’r dysgu felly dan y drefn newydd mae’r addoliad yn cael y paratoad a’r sylw haeddiannol. Mantais fawr newydd y drefn newydd hefyd yw fod mwy a mwy o aelodau’r eglwys yn arwain mewn gwahanol ffyrdd. Mae mwy o amrediad oedran a mwy o falans rhyw i’w weld yn arwain yn yr Eglwys nawr ac mae hynny’n hyfryd ac yn gywir.

Rydw i’n ddiolchgar iawn i Dduw am ein harwain trwy’r newid yma. Newid sy’n ymddangos ar yr olwg gyntaf yn newid arwynebol yn unig, ond mewn gwirionedd mae’n newid pellgyrhaeddol sy’n ymwneud a’n cyfrifoldeb fel Eglwys i addoli Duw mewn ffordd anrhydeddus ac hefyd rhoi egwyddor ‘offeiriadaeth yr holl saint’ ar waith fwy fwy.

Nadolig
Yr ail beth sydd wedi fy nghalonogi dros y misoedd diwethaf oedd tymor y Nadolig yn yr Eglwys. Mae’n rhaid i mi gyffesu mod i ddim yn dda iawn gyda achlysuron arbennig, dwi’r math o Weinidog sy’n ofni gwasanaethau gwahanol i’r arfer yn hytrach nag un sy’n awchu amdanyn nhw. Ond cawsom ni ein calonogi’n fawr eleni wrth i oddeutu ugain o bobl o du allan yr Eglwys droi i mewn i addoli gyda ni yn yr Oedfa Deulu ac oddeutu pymtheg o du allan yr eglwys ymuno a ni yn ein gwasanaeth Carolau. Rydym ni’n eglwys gymharol fychan felly rydym ni’n sôn fan hyn am ganran sylweddol yn cael ei ychwanegu i’r gynulleidfa. Roedd hi’n gymaint o fraint cael cynifer o bobl yn ymuno gyda ni i glywed am y newyddion da rydym ni fel Cristnogion yn ei ddathlu dros y Nadolig.

Yn o gystal a’r ffaith i dipyn ymuno a ni yr ail anogaeth yw sut wnaeth y bobl ymuno a ni. Er i ni gynhyrchu flyers a gwahoddiadau a’u dosbarthu yn gymharol eang o gwmpas y dref nid drwy wahoddiadau amhersonol y daeth pobl ond yn hytrach drwy gyswllt ffrindiau a theulu. Dangosodd hyn i mi yr hyn roeddwn i wedi ei dybio ers blynyddoedd sef mae’r ffordd orau o gyflwyno pobl i gymdeithas yr Eglwys ac i’r newyddion da am Iesu yw nid o’r rheidrwydd drwy flyers a chyfathrebu amhersonol ond yn hytrach drwy berthnasau a chyfeillgarwch dwfn hir-dymor wedi ei seilio ar gariad.

Teulu yn tyfu
Ond wrth gwrs mae’r rhan fwyaf o eglwysi yn cael spike yn eu niferoedd yn nhymor y nadolig a dyma ddod at y trydydd anogaeth. Mae rhai o’r bobl wnaeth ymuno a ni dros y Nadolig wedi parhau i ddod i glywed mwy am Iesu. Rhai yn agored yn chwilio, eraill yn adnabod Iesu ac wedi ffeindio cartref ysbrydol gyda ni. Mae’n gymaint o fraint fod Duw wedi ymddiried y bobl yma i’n gofal ni yng Nghaersalem.

Dyfodol
Wrth edrych nol dros y misoedd diwethaf mae’n dda gallu gweld fod Duw wedi ein cynnal a’n harwain ond rwy’n synhwyro fod cyfnod o brawf ar y ffordd. Mae sawl teulu yn ein mysg ni’n wynebu gofid a salwch dros y misoedd nesaf. Fel pob eglwys fechan, wrth edrych ar bethau drwy lygaid bydol, mae’r gwaith yn gallu teimlo fel tŷ gwellt weithiau. Pe bae dim ond un neu ddau o’r teulu yn ein gadael am ba bynnag reswm byddai’r effaith yn bellgyrhaeddol. Ond wrth gwrs mae’n rhaid i mi gofio fod Duw yr un peth pa bynnag brofion daw ar ein traws a pwy bynnag sydd yn y cwch.

Mae’r gwaith yng Nghaersalem yn mynd yn ei flaen yn galonogol nid oherwydd ni’r aelodau ond er ein gwaethaf ni ac oherwydd bod Duw yn dda ac yn hoffi ein synnu ni.

Dyledion yn pentyru a’r Credit Crunch yn gwaethygu

Dwi ddim yn cael pick ‘n mix yn aml, maen debyg oherwydd mod i rhy embaressed bellach i fynd i ganol y plant i ddewis a dethol fy ffefrynau a gwneud yn siwr fod y balans yn iawn rhwng y pethau siocled ar pethau gelotinaidd. Ond yfory bydd rhaid llyncu fy malchder am mharchusrwydd a mynd i lawr i Woolworths Bangor i gael pick ‘n mix tra bod y siop dal ar agor. Fydd hi ddim ar agor am lawer mwy ar ol i’r cwmni fynd i’r wal heddiw ma.

Roedd gan y cwmni dros £300m o ddyledion a gan nad oedd y cwmni’n gwneud fawr dim elw (os o gwbl bellach?) doedd dim gobaith gyda nhw dalu’r dyledion i’r credydwyr yn ol. Ond wrth gwrs nid phenomenon sy’n effeithio cwmniau mawr yn unig yw hyn ond maen effeithio pob un ohonom ni. Mae gan bawb ddyled.

Yn bersonnol mae gyda mi ddyled o rhai miloedd i’r Student Loan Company sy’n tyfu tua 5% bob blwyddyn. Gan nad ydw i’n yfwr, mod i wedi gweithio tipyn tra yn coleg a fod dy rhieni wedi fy nghefnogi’n hael dydy fy nyled ond ffracsiwn o’r ddyled sydd gan y rhan fwyaf o fyfyrwyr. Mae rhai myfyrwyr yn mynd i’r ddyled lawn o £12,000 ac ar ben hynny yn rhedeg dyled o £1,000 ar gerdyn credid gyda phob banc sy’n dod a dyledion nifer go sylweddol o fyfyrwyr yn agos i’r £20,000. Yn ffodus mae fy nyled i yn fwy rheoladwy na hynny!

Mae gwraidd llawer o’r argyfwng presennol yn ein diwylliant benthyca ni sydd wedi mynd allan o reolaeth yn llwyr. Dwi’n meddwl fod llawer o atebion posib i hunllef y diwylliant dyled yn y Beibl. Dwi wedi bod eisiau edrych yn fanwl beth sydd gan y Beibl i ddweud am ddyled a sgwennu erthygl arno ers tro ond heb gael amser. Yn y cyfamser dyma rai sylwadau off top fy mhen.

Dydy’r Beibl ddim yn gwahardd menthyg arian ond mae yn rhoi canllawiau call. Mae canllaw yn y Beibl yn dweud y dylid canslo dyledion ar ol hyn a hyn o flynyddoedd, gelwir hyn yn flwyddyn Jiwbili. Fe gofiwch chi mae siwr am yr ymgyrch Jiwbili i ddileu dyledion y Trydydd Byd yn y flwyddyn 2000. Ond wedyn medde chi; “byddai neb yn menthyg arian i neb pe tae’n gwybod na chai byth ei arian yn ol wedi’r flwyddyn Jiwbili.” Mi fuasw ni yn menthyg arian ond ni fuasw ni’n menthyg mwy na fuaswn ni’n gwbod y cawn yn ol o fewn y cylch amser penodol. Mi fyddai’r fath gylch fyddai a “cut off point” pendant felly yn magu ysbryd newydd a fyddai’n atal y banciau rhag menthyg symiau hurt o fawr. Byddai’r Jiwbili byddai’n syrthio ar ddyled bob hyn a hyn o flynyddoedd yn gweithio fel regulation fyddai’n atal y banciau rhag cynnig benthyciadau afresymol o fawr.

Boed i chi goelio fod Iesu yn waredwr a’i peidio allw chi ddim gwadu fod cyngor a chanllawiau’r Beibl yn gwneud synnwyr ac yn cynnig ateb chwyldroadol i’n byd cyfalafol, barus a phechadurus ni heddiw.

Yr hyn sy’n rhaid i’r Dde Efengylaidd sydd a’u pobl yn uchel mewn banciau wneud ydy sylwi mae yn Woolworths mae lle pick ‘n mix ac nid yn eu darllen Beiblaidd. Mae rhaid i chi gael eich ail-eni oes ac ydy mae sancteiddrwydd bywyd yn bwysig wrth ystyried erthyliad ond mae canllawiau’r beibl ar drin arian a dyled yn bwysig hefyd.

Mae bryd cyhoeddi blwyddyn Jiwbili a dechrau eto!

Datblygiadau diweddaraf yr iPhone

Un o’r pethau gret am yr iPhone ac un or pethau sy’n ei wneud mor wahanol i ffonau symudol eraill ar y farchnad yw’r gallu i’w blygio fewn i’ch cyfrifiadur ac islwytho diwedderiadau. Gyda pob ffon arall (ac eithrio’r Blackberry’s o bosib) rydych chi’n sownd gyda’r ffon fel y mae am flwyddyn a mwy. Os nad ydy eich ffon yn medru gwneud rhywbeth yna maen rhaid aros blwyddyn cyn cael ffon newydd sy’n gallu neud y dasg dan sylw. Ond mae’r iPhone yn wahanol oherwydd fod Apple yn gwella a dod a rhaglenni a gosodiadau newydd allan i’r iPhone yn barhaus. Wythnos yma fe rhyddhaodd Apple ddiweddariad 2.2.

Y ddau brif welliant gyrhaeddodd fy ffon gyda 2.2 wythnos yma oedd

(i.) y gallu i roi predictive text i ffwrdd yn llwyr. Tan wythnos yma roedd rhaid gwrthod pob awgrymiad yn unigol, a gan mod in sgwenu’n Gymraeg roedd awgrymiadau Saesneg parhaus yn boen. Roedd Apple yn hurt i beidio rhoi yr opsiwn yma mlaen or dechrau ond y pwynt ydy fod modd uwchraddio wrth ein bod ni’n mynd a bod dim rhaid i mi brynnu model newydd ymhen y flwyddyn i gymryd mantais or diweddariad yma fel y byddai rhaid gyda teclyn gan Nokia neu Sony Ericson.

(ii.) yr ail eitem yn y diweddariad dwi’n ei hoffi ydy’r gallu i islwytho podlediadau’n syth i’r ffon. Hyn yn gret os ydych chi i ffwrdd o’ch cyfrifiadur ac am islwytho sioeau yn barod ar gyfer taith hir adref ar y tren. Wedi dweud hynny maen siwr y bod islwytho sioeau hir dros rwydwaith O2 yn cymryd peth amser ac amynedd; ond dylai weithio mewn egwydor.

Unwaith eto mae’r iPhone wedi profi ei fod yn dal technoleg sydd flynyddoedd o flaen teclynau eraill y farchnad.

ETA a rhagrith imperialaeth

Roeddw ni’n darllen y stori yma ar wefan y BBC heddiw am un o brif arweinwyr ETA yng Ngwlad y Basg yn cael ei arestio. Bob tro byddaf i’n clywed am ETA ar y newyddion a gan bobl bydd fy mhen i’n llawn o deimladau cymysg. Ar un llaw alla i ddim a chymeradwyo eu tactegau, fel Cenedlaetholwr Cristnogol dwi’n dal fod y genedl ac iaith yn bwysig wrth gwrs ond maent yn wrthrychol i sancteiddrwydd bywyd ac i Dduw. Ond ar y llaw arall dwi’n gydymdeimladol i amcanion ETA ac yn fwy pwysig dwi’n gweld rhagrith pur yn y ffordd mae’r Wladwriaeth a’r Cyfryngau Sbaeneg a Prydeinig yn trin a thrafod ETA.

Cymerwch Garikoitz Aspiazu Rubina gafodd ei arestio heddiw. Nid mod i’n cefnogi ei weithgaredd treisiol sydd maen debyg wedi arwain at farwolaeth pobl ond diwedd y dydd ymladd dros ryddid ei bobl a rhyddid ei wlad oedd Rubina. Onid arwr mawr y Saeson oedd Winston Churchull? Gŵr a fu’n gyfrifol am fomio, yn enw rhyddiad ei bobl a’i wlad, miloedd o Almaenwyr cyffredin i’w marwolaeth yn Dresden a dinasoedd tebyg yn yr Ail Ryfel byd. Dyma wrth gwrs yw rhagrith cenhedloedd imperialaidd ac mae’r ieithwedd sydd wedi ei ddefnyddio heddiw gan y BBC wrth adrodd am arestiad Rubina yn Ne Ffrainc yn dangos fod imperialaeth yn fyw ac yn iach.

Yn hyn o beth mae gan Michael D. Jones air da o feirniadaeth o ragrith imperialaeth. Bu’n draddodiad ymhlith Protestaniaid i ddeall y cyfeiriadur Beiblaidd at “Babilon Fawr” fel proffwydoliaethau yn erbyn Eglwys Rufain. Gwrthyd Michael D. Jones yr esboniad hwn. “Wrth Babilon Fawr y deallaf fi, llywodraeth unbenaethol a phendefigol yn ei gwahanol agweddau, wedi ei seilio ar drais a gormes y drefn filwrol.” O gymryd y safbwynt hwn, gwêl y datganiadau ffyrnig yn y Beibl yn erbyn Babilon, fel geiriau i’w cymhwyso at y frwydr fodern yn erbyn imperialaeth.

Y drychineb, yn Sbaen ac ym Mhrydain, yw fod awenau llywodraeth wedi disgyn i ddwylo pobl ormesol. Yr oedd yn arwyddocaol fod y Diafol wedi ceisio temtio Iesu Grist trwy gynnig teyrnasoedd y ddaear iddo oherwydd, yn ôl MDJ, y “Diafol bia bob llywodraeth ag sydd wedi ei seilio ar ormes a thywallt gwaed.” Gwrthododd Iesu ddefnyddio trais a rhyfel i sefydlu ei deyrnas. O ganlyniad, y mae polisi tramor Prydain a pholisi mewnol Sbaen yn erbyn y Basgwyr am y pegwn â dysgeidiaeth Iesu. Nid yw gweithredoedd llywodraeth Lloegr a Sbaen yn Iwerddon a Gwlad y Basg fymryn gwell na’r hyn y cyhuddir ETA ohono.

Y mae imperialaeth yn ei hanfod yn anfoesol ac nid yw’n rhyfedd ei bod yn esgor ar bob math o ddrygioni, oherwydd os yw ymreolaeth yn dda i Loegr a Sbaen, gellid meddwl fod yr un peth yn llesol i bob gwlad. Mae Michael D. Jones yn glir yn ei feddwl beth yw’r egwyddor foesol sylfaenol yn y cyswllt hon: “Credaf finnau fod gwirionedd yn ddigyfnewid fel y Duwdod, ym mhob lle ac amser, ac mai cyfiawnder yw i bob cenedl gael llywodraethu ei hunan. Mae gwneud caethion darostyngedig o genhedloedd yn drosedd yn erbyn dynoliaeth, fel gwneud caethion o bersonau, a chredaf mai llywodraeth oresgynnol yw Babilon Fawr y Beibl, gyda’r hon y puteiniodd holl frenhinoedd y ddaear…” Felly, yn enw moesoldeb, dynoliaeth ac addysg y Beibl, nid oes gan y Cymry ddewis ond gwrthwynebu imperialaeth hyd eithaf eu gallu a chofio na wnaeth Garikoitz Aspiazu Rubina o ETA gafodd ei arestio heddiw ddim byd gwaeth nag y mae Gwladweinyddion blaenllaw fel Churchill wedi bod yn euog ohono.