Category Archives: Technoleg

Llif gwaith presennol ar y Canon 7D

Canon eXtremeBues i’n ffilmio eitem ar gyfer Sianel 62 gyda Ywain Gwynedd (o Frizbee gynt) ddydd Llun. Boi clên. Dwi wrth fy modd yn tynnu lluniau ar fy Nghanon 7D ond dwi yn fy elfen wrth gael cyfle i ffilmio’n defnyddio’r Canon 7D. I chi sydd ddim yn gyfarwydd gyda’r 7D dyma athrylith y peth wedi esbonio’n syml: camera lluniau ydy’r 7D yn y bôn ond ers rhai blynyddoedd nawr mae cwmnïau fel Nikon, ond yn fwyaf pwysig Canon, wedi cynhyrchu camerâu lluniau sydd hefyd yn gwneud ffilm. Canlyniad hyn yw bod modd i amaturiaid fel fi ffilmio stwff ar yr un frame rates a drwy’r un lensys premiwm a rhai o ffilmiau Hollywood! Bellach mae modd ffilmio ffilm safonol gyda gwerth dim mwy na £1k o offer lle cynt roedd rhaid buddsoddi miloedd. Mae’r Canon 7D a’r 5D MKii (a nawr y 5D MKiii) wedi golygu fod y gofod rhwng y proffesiynol a’r amatur wedi ei leihau os nad ei ddileu pan fo’r amatur yn deall sut mae cael y gorau allan o’i gamera.

Dyna gyflwyniad felly, ond diben y blog bost yma oedd dweud rhywfaint am fy llif gwaith ôl-saethu presennol ar y Canon 7D. Dwi’n parhau i olygu ffilm ar Final Cut Pro 7 – dwi ddim wedi cael amser eto i ddeall yn iawn sut mae Final Cut X yn gweithio ar gyfer golygu. Ond mi rydw i wedi dechrau defnyddio Final Cut X ar gyfer graddio a miniogi’r ffilm ar ôl ei olygu. Yn y cyswllt yna mae Final Cut X yn cynnig llif gwaith tipyn gwell a chyflymach na gweithio gyda Color (oedd yn rhaglen ar wahân) gyda Final Cut Pro 7.

Felly, fy llif gwaith ar hyn o bryd gyda’r Canon 7D ydy:

  1. Deunydd llun a sain mewn i Final Cut Pro 7
  2. Rhedeg y cyfan trwy Pluraleyes er mwyn syncio’r llun a’r sain
  3. Gwneud yr holl olygu yn Final Cut Pro 7 ac yna ei allbynnu mewn ansawdd llawn
  4. Gollwng allbwn Final Cut Pro 7 mewn i Final Cut X
  5. Graddio’r lliw yn Final Cut X
  6. Miniogi’r llun yn Final Cut X
  7. Ei allbynnu’n derfynol o Final Cut X (mewn 720p ar gyfer stwff i’r we fel rheol)

Fe flogiais wythnos diwethaf am bwysigrwydd trin lluniau llonydd ar y cyfrifiadur ar ôl tynnu’r llun, math o ddyblygu digidol. Mae’r un peth yn wir am luniau symudol (ffilm) oddi ar y Canon 7D. Wele isod y gwahaniaeth rhwng y ffilm ddaeth oddi ar y Canon yn amrwd a’r ffilm derfynol. Cofiwch mai dim ond screen shots ydyn nhw, mae ansawdd y tri dipyn uwch go-iawn, ond mae’n rhoi syniad.

Cofiwch adael unrhyw gwestiynau.

Amrwd oddi ar y Canon 7D

Lliwiau wedi eu graddio

Lliwiau wedi eu graddio a'r llun wedi'i finiogi

Dyblygu Lluniau

Pan oedd y rhan fwyaf o bobl yn saethu gyda ffilm roedd yna dechneg yn y dyblygu (developing) yn ogystal ag yn y tynnu lluniau. Mae’r un peth yn wir am luniau yn yr oes ddigidol – mae techeg (a thalent?) i’w gael wrth drin y lluniau a geir oddi ar y camera. Mae Adobe yn galw eu meddalwedd trin lluniau yn ‘Lightroom – the digital dark room’.

Dyma ddangos pa mor bwysig yw trin lluniau ar ôl dod oddi ar y Camera:

Dyma sut y daeth oddi ar y camera

Dyma'r llun terfynol ar ôl ei ddyblygu'n ddigidol

Dim ond gair i ddweud felly fod trin lluniau yn gywrain ar ôl iddyn nhw ddod oddi ar y camera yn bwysig. Sut? Dwi am gadw hynny yn gyfrinach ar ôl treulio rhai blynyddoedd yn perffeithio fy ‘look’ i. Does dim un ffordd gywir o wneud, mae pob ffotograffydd yn datblygu ei ‘look’ ei hun. Ond mae’r pro’s go-iawn yn mynnu y dylech chi ddal y llun yn gwbwl berffaith ar y camera a na ddylech chi fynd i botsian wedyn. Yn bersonol dwi’n meddwl mae’r hyn sy’n bwysig yw fod y llun terfynol yn plesio a does ots gen i faint o’r dechneg sy’n dod o’r gwaith camera a faint sy’n dod o’r gwaith ar y cyfrifiadur. Mae’r ddau rhan yn bwysig ac yn ddau grefft sydd angen ei meistroli.

DIY

Maen nhw’n dweud mai’r math o flogio mwya diflas yw blogio sy’n trafod pethau arferol bywyd fel bwyta, cysgu, magu … a DIY. Ond yn fy achos i nid rhywbeth ‘dydd i ddydd’ yw DIY. Anaml iawn dwi’n troi fy llaw at ychydig o DIY ac fel rheol mae’n mynd yn fler iawn. Dechreuodd y stori yma mewn modd tebyg. Dyma fi’n drilio tyllau yn wal y bathrwm er mwyn sgriwio drych uwchben y sinc. Driliais dwll rhy agos i gornel y wal nes peri i’r gornel roi a syrthio i ddarnau. Panig. Galwad ffôn i Dad. “Dos i Stermat i nol Polyfilla”. Fel rheol wrth droi fy llaw at DIY i drwsio rhywbeth dwi’n tueddu i waethygu’r sefyllfa. Ond ces dipyn o hwyl tro yma – dyma rannu’r campwaith!

Talu’n ddrud am gadw’r ffydd mewn hen elynion

Un o fy guilty pleasures i yw gwrando’n achlysurol ar gerddoriaeth gawslyd Cymraeg o’r 90au cynnar. Un o’r pethau grêt am lawer o ganeuon Sobin a’r Smaeliaid yw’r islais gwleidyddol sydd yn llawer o’r caneuon – o’r amlwg fel Meibion y Fflam i’r cynnil fel Y Tŷ. Ro’ ni’n gwrando drwy ‘Can i Gymru: Y Casgliad Cyflawn 1969-2005’ ar Spotify heno a dyma fi’n cyrraedd ‘Y Cam Nesaf’ gan Paul Gregory o 1993. Dyma eiriau’r gytgan:

Talu’n ddrud am gadw’r ffydd mewn hen elynion.
Talu’n ddrud am fod yn rhan o’r frwydr gynt.
Edrych nol wrth gamu mlaen, does neb i’n harwain
yn ôl i’r dyddiau da, cyn diffodd fflamau’r tân.

Does gen i ddim syniad at beth mae Paul Gregory yn cyfeirio. Y meistri glô gyda chefndir cau’r pyllau glo? Y Blaid Lafur? Wn i ddim. Ond cymerais i mae’r syniad tu ôl delweddau’r gân oedd bod y Cymry’n talu’n ddrud erbyn diwedd yr Ugeinfed Ganrif am ymddiried a rhoi ffydd, yn y bôn, mewn gelynion pwy bynnag ydyn nhw.

Richard Caerdegog

Richard Jones, Caerdegog

Y rheswm dwi’n tynnu sylw at hyn nawr yw oherwydd ei fod yn adleisio rhywbeth ddywedodd Richard Caerdegog wrtho ni ddydd Llun pan oeddem ni draw yna yn gweithio ar y ffilm gyda nhw. Roedd Richard wedi bod yn byw yng nghysgod Wylfa, yn llythrennol, ers i Wylfa-A ddechrau cael ei adeiladu yn 1963. Bu Caerdegog yn gymydog cyfeillgar i Wylfa am bron i hanner canrif ac yna eleni dyma nhw yn penderfynu eu bod nhw am gymryd tir Caerdegog i godi Wylfa-B. Roedd Richard yn cydnabod ei gamgymeriad i beidio codi llais yn erbyn Wylfa tan ei fod yn effeithio’n uniongyrchol arno ef. Mae teulu Caerdegog yn sicr yn medru darllen ystyr i’r llinell gyfarwydd yna o Can i Gymru 1993 felly. ‘Talu’n ddrud am gadw’r ffydd mewn hen elynion’ yn wir.

Lansio Torri Syched 003 | Dyfodol

Wnes i ryddhau Torri Syched 003 ar y wefan rai wythnosau yn ôl ond heb gael amser tan nawr i’w blygio. Dyma’r drydedd yn ein cyfres o ffilmiau byr yn trafod ffydd. Thema’r ffilm yma ydy’r modd rydym ni i gyd yn hoffi gwybod beth sydd rownd y gornel nesaf, am wybod sut mae’r stori’n gorffen. Ond mae ein bywydau ni, ar y cyfan, yn ansicr – dydyn ni ddim yn gwybod beth fydd yn digwydd fory gan fod y byd yma’n taflu pob math o bethau annisgwyl ac anodd i’n cyfeiriad. Mae’r ansicrwydd yma ynglŷn â’n dyfodol yn ein harwain i bryderu. Duw sy’n dal ein dyfodol ac felly drwy ymddiried ein dyfodol iddo fe gallwn ni gael ein rhyddhau i fwynhau bywyd heddiw yn ei gyflawnder.

Mae ychydig fanylion am y cynhyrchu dan y ffilm. Cofiwch hefyd fynd draw i wefan Torri Syched i wylio Torri Syched 001 a 002 os nad ydych chi wedi gweld hwnnw eto. Mwynhewch:

Ffilmiwyd yn Nantgaredig a Merthyr Tudfil ar yr 23ain o Dachwedd 2010.

Cyfrannwyr:
Rhys Llwyd: Awdur, cyflwyno a golygu fideo.
Aled Ifan: Cynhyrchu.
Iwan England: Cyfarwyddo, camera a sain.

Diolch i:
Geraint Tudur ac Undeb yr Annibynwyr, Mari Fflur, Cynan Llwyd, Menna Machreth, teulu Aled, Eglwys Bresbyteraidd Cymru a Vue.

Nodiadau technegol:
Ffilmiwyd ar Panasonic AG-HPX171E mewn HD a’i olygu ar Final Cut Studio.

Diolch Steve Jobs

Mae pawb sy’n fy adnabod i’n gwybod mod i’n lysgenad i dri peth yn fwy na dim. Yn gyntaf i Grist, yn ail i’r Gymraeg ond yn drydydd i Apple Mac. Roedd hi’n Basg 2005 a finnau ar fy ail mlwyddyn yn y Brifysgol. Bu fy ngliniadur 2.4Ghz AMD, 512RAM oedd yn rhedeg Windows XP brotestio ers misoedd mod i’n ei orweithio; yn bennaf drwy recordio stwff Kenavo a dechrau arbrofi gyda rhaglenni graffeg fel Photoshop. Daeth y cyfan i ben tua’r Pasg. Dim ond ar ôl blwyddyn a hanner fe ddaeth oes fy ngliniadur i ben. Ac nid gliniadur rhad oedd chwaith, gostiodd y peth £900. Ond roedd y cyfan allan o waranti ers 6 mis felly roedd rhaid mynd am un newydd.

Gan mod i wedi bod yn potsian cychwyn efo dylunio graffeg roeddwn i wedi dechrau edrych mewn i droi i’r ochr arall a mentro i fyd yr Apple Mac. Ond roedd gen i fy amheuon a rheiny yn rai dwfn. Roeddwn i’n ffansio fy hun yn ychydig bach o wizz kid ar y cyfrifiadur ac felly roedd meddwl am symud i system cwbwl newydd a dysgu eto fel plentyn yn fy nychryn braidd. Roeddwn i hefyd yn poeni y baswn i’n colli defnydd o fy holl feddalwedd oedd yn feddalwedd Windows. Ond yr amheuaeth mwyaf oedd y pris. Ar papur byddai rhaid i mi dalu dwbwl y pris am Apple Mac i beth, roeddwn i’n meddwl ar y pryd, oedd yn beiriant cyfatebol Windows.

Ond ar ôl ymgynghori a rhai pobl oedd eisoes wedi newid, ac ar ôl cael fy siomi un tro yn ormod dyma fi’n mynd amdani. A ches i ddim fy siomi o gwbl – a dweud y gwir ces fy nghyfareddu o’r foment gyntaf a dwi erioed wedi edrych yn ôl. Disgrifiais y profiad, yn dra gableddus rhaid cyfaddef, fel tröedigaeth dechnegol. Ac mae’n rhaid mod i’n genhadwr effeithiol oherwydd prin yw’r ffrindiau sydd gen i bellach sydd ddim wedi dod i gredu!

Felly, ar y diwrnod trist y collodd Steve Jobs y frwydr yn erbyn cancr dyma rannau rhai lluniau dwi wedi ffeindio yn fy llyfrgell iPhotos a rhai sylwadau dan y lluniau:

Dyma oedd fy Apple Mac cyntaf. PowerBook G4 12 modfedd. Gan mod i’n betrusgar wrth brynnu fy Mac cyntaf doeddwn i ddim eisiau archebu ar y wê felly fe es i’r siop fach Apple yna oedd arfer bod ym Mirchgrove, Caerdydd ar y groesffordd ger Lidl!

Dyma fi’n defnyddio’r PowerBook G4 yn un o Gyfarfodydd Cyffredinol Cymdeithas yr Iaith.

Dyma’r PowerBook eto yn Archifdy Prifysgol Bangor yn gweithio ar y PhD.

Hydref 2008, y MacBook Pro yn cyrraedd! Doedd dim byd o’i le ar y PowerBook, roedd dal yn gweithio fel newydd ond fe ges i grant gan y Brifysgol i brynu gliniadur newydd felly dyma fi’n cymryd mantais a gwneud.

Roedd y PowerBook dipyn fwy tew na’r MacBook Pro newydd – ond mae sgrin y MacBook Pro dair modfedd yn fwy. O ran maint roedd gwell gen i’r PowerBook a gan fod gen i iMac nawr hefyd pan fydd hi’n amser i gael gluniadur newydd dwi’n meddwl o ddifri yr af i yn ôl lawr i faint llai, mentro at un o’r MacBook Air’s hyd yn oed gan fod gen i’r iMac i wneud y gwaith codi trwm.

Diwrnod ffarwelio a’r PowerBook, ond fe gafodd gartref da gyda fy mrawd-yng-nghyfraith.

A dyma ni heddiw, diwrnod ffarwelio a Steve Jobs. Y dyn wnaeth droi cyfrifiaduron o fod yn bethau oedd yn ein herbyn ni i fod yn declynnau oedd yn rhyddhau creadigrwydd. Diolch.

Mwy am aperture

Mewn ymateb i’r post blaenorol am bwysigrwydd lens sy’n gallu mynd a’r aperture mor isel a phosib holodd Iwan Rhys i mi ddangos y gwahaniaeth. Felly dyma ddau lun: yr un gwrthrych, yr un focal length, yr un amodau goleuo. Yr unig wahaniaeth yw mae aperture isa fy lens cyffredinol ar y focal lenth yma oedd f/4.0 (dydy fy lens cyffredinol f/2.8 heb gyrraedd eto) tra roedd modd mynd a’r lens “drud” lawr i f/1.4. Gan fod amodau goleuo yn weddol ffafriol (mae hi’n 11yb) dydy chi ddim yn gwerthfawrogi gymaint mae’r f/1,4 yn helpu’r goleuo ond rydych chi’n gweld yn glir sut mae’r aperture isel yn eich galluogi i ganolbwyntio’r ffocws ar y gwrthrych a taflu popeth arall allan o’r darlun megis.

f/4.0

f/1.4

It’s the aperture, stupid!

Dwi heb flogio’n iawn ers misoedd ond dwi mynd i drio ail gydio ynddi’n ara deg. Fydda i ddim yn blogio’n aml am waith Caersalem Caernarfon oherwydd mae modd i chi sydd a diddordeb ddilyn hanes yr Eglwys gan gynnwys y podlediad ar wefan Caersalem ei hun. Hefyd mae tipyn o fy ngwaith yng Nghaersalem (mwy nag oeddwn yn disgwyl a dweud y gwir) yn waith bugeiliol ac yn amlwg dydy hi ddim yn briodol i mi flogio’n gyhoeddus am broblemau Mary Jên a salwch Tegryn Tomos. [enwau dychmygol yw rhain!]

Felly dwi am flogio rhywfaint heno am ffotograffiaeth, yn arbennig pwysigrwydd aperture isel. Amatur pur yn ffansio ei hun fel semi-pro efallai ydw i wrth drafod ffotograffiaeth, felly cymerwch y geiriau yma fel amatur yn siarad gyda amaturiaid. Mi fuesi’n araf iawn i ddeall pwysigrwydd aperture. Dyma esbonio rhywfaint ar y jargon i ddechrau:

Shutter speed: yr amser mae’r lens ar agor.
Aperture: faint o’r lens sydd ar agor.

Y berthynas rhwng y shutter speed ar aperture sy’n barnu sut mae eich lens a’ch camera yn dal y llun. Am dipyn wnes i ddim deall fod yr allwedd i lawer o luniau da, yn arbennig lluniau o bobl, i’w ganfod wrth chwarae gyda’r aperture. Y mwyaf mae’r lens ar agor y cyflymaf all y shutter speed fod ac rydym ni’n hoffi shutter speed cyflym yn y rhan fwyaf o sefyllfaoedd. Rhaid cofio hefyd: aperture isel = lens ar agor yn llydan, aperture uchel = ychydig o’r lens ar agor!

Nawr dyma oedd y breakthrough wrth i mi symud fy ffotograffiaeth i’r lefel nesaf – prynu lens gyda aperture isel. Roedd fy lens cyffredinol, er yn un reit dda i safon amatur, dim ond ac aperture f/3.5-4.5. Hynny yw ar y zoom lleiaf roedd yr aperture yn f/3.5 ac ar y mwyaf f/4.5. Felly doedd y lens ddim mewn gwirionedd yn medru agor ddigon i chi allu tynnu lluniau sydyn dan olau isel h.y. dan do heb fflash. Yn fy llyfrau i fflash = drwg. Fe wnes i felly fuddsoddi mewn lens oedd yn mynd lawr i f/1.4 oedd yn fy rhyddhau i dynnu lluniau cyflym dan olau isel.

Be wnes i brynu oedd y Canon EF 50mm f/1.4 USM. Mae’r lens yma yn wefreiddiol, dyma rhai lluniau dwi wedi ei dynnu ag e yn ddiweddar (cliciwch i weld yn fwy):

Mae’r lens yn costio oddeutu £400-500 (ond mae gan Jessops ddêl arno ar hyn o bryd ac mae nhw’n ei werthu am £299, bargen!). I lawer ohonoch chi mae hynny’n swnio’n astronomical gan fod eich camera efallai dim ond wedi costio ychydig yn fwy neu efallai yn llai hyd yn oed. Efallai y cew chi hyd i un ar ebay, ches i fy un i fan yno am £250. Ond credwch chi fi, mi fydd yn trawsnewid eich ffotograffiaeth. Man cychwyn lluniau da yw nid y camera ei hun, ond y lens. Ar ôl cael set da o lensys yna wedyn ystyriwch uwchraddio’r camera. Ond lensys da yw’r flaenoriaeth bob tro.

Dwi newydd brynu lens cyffredinol newydd hefyd sef y Sigma 28-70mm f2.8, hynny yw mae’n f/2.8 yr holl ffordd trwy’r zoom range, sy’n isel iawn am lens cyffredinol. Mae’r lens gwerth £600 yn newydd ond ches i un am £177 ar ebay. Mae ebay yn gyfaill da iawn i amaturiaid fel fi sydd ddim yn medru fforddio gwario cannoedd ar gannoedd ar lenses. Mae Canon yn gwneud un lens sy’n mynd lawr i f/1.2 sy’n costio £1,758!

Os y bydda i’n hapus gyda’r lens cyffredinol newydd yma y cam nesaf bydd ystyried uwchraddio’r camera ei hun er gyfer un sy’n medru gwneud ffilm. Mwy am hynny rhywbryd eto – ond am nawr, buddsoddwch mewn lensys newydd ac aperture isel bobl, fyddw chi ddim yn difaru.

Beganifs – Aur

Mae Dafydd Tomos wedi bod yn gwneud cyfraniad mawr wrth ddigideiddio a rhyddhau clasuron coll Cymraeg ar ei flog. Ar ôl clywed addasiad Jakokoyak o Breuddwyd gan Ust ar C2 wythnos diwethaf cododd chwilfrydedd ynof i glywed y gwreiddiol eto – roedd y gwreiddiol ar y Casset aml-gyfrannog Hei Mr DJ, ac roedd Dafydd wedi ei ddigideiddio a’i rannu ar ei flog nol yn 2005, diolch Dafydd.

Datblygodd y drafodaeth ar Twitter a chofiais i mi ddigideiddio fy hen gasetiau o Ffraeth ac Aur gan Beganifs. Roedd Dafydd eisoes wedi rhannu Ffraeth yma ond hyd yma doedd neb wedi rhannu Aur felly dyma fi’n gwneud hynny ar y blog heddiw.

Roedd Ffraeth ac Aur yn ddylanwadau ffurfiannol arna i yn gerddorol – roeddwn i’n 7 neu’n 8 mlwydd oed pan rhyddhawyd y ddwy gasét ac roeddwn ni wedi fy mopio’n llwyr gyda’r gerddoriaeth. Isod mae rhywfaint o’r gwaith celf ac o dan hynny y traciau eu hunain. Roedd Aur yn “gapless album”, dyna sydd i esbonio pam fod rhai o’r traciau yn ymddangos fel petaent yn stopio’n ddisymwth os ydych chi’n gwrando ar y traciau’n unigol.

Ochr Un
01 Crisial 5.01 munud / 6.8 MB
02 Dan Enw 4.11 munud / 5.8 MB
03 Llygaid Y Lloer 5.06 munud / 7.0 MB
04 Pethau Arall 5.51 munud / 8.1 MB

Ochr Dau
05 Her 3.13 munud / 4.5 MB
06 Ffaith 4.37 munud / 6.4 MB
07 Isabel 5.34 munud / 7.7 MB
08 Melys Fêl 4.06 munud / 5.7 MB