Ac i fod yn arbennig o pici – mewn sefyllfa lle mae’r cyfanswm yn hysbys ac yn bwysig (hy. nifer y cynghorwyr), mae graff pei yn fwy addas. Mae graff cylchoedd mwy ar gyfer cymharu rhifau i’w gilydd lle dyw’r cyfanswm ddim yn berthnasol – graff i ddangos nifer yr aelodau cyffredin sydd gan y pleidiau, dyweder.

Beirniadaeth adeiladol, gobeithio, gan bedant ystadegau!

Pan oedd Plaid Cymru’n blaid yr ymylon, yn fath o fudiad protest amgen roedd hi’n naturiol o Weinidogion ymneulltuol fod yn rhan ohoni, ac yn wir ei harwain. Ond mae Plaid Cymru heddiw yn dra wahanol i Blaid Cymru Pennar Davies a Tudur Jones yn tydi. Dwi ddim yn argyhoeddedig y byddai’r hen arweinwyr ymneulltuol yr un mor frwd dros y Blaid heddiw ag yr oeddent hanner canrif yn ôl a hynny am sawl rheswm. Gan fod Plaid Cymru bellach yn blaid (a fu’n) lywodraethol cyfyd y cwestiwn pwysig am berthynas eglwys a gwladwriaeth. I mi un o gyfrifoldebau’r eglwys yw gweithredu fel gwrthbwynt i’r wladwriaeth/llywodraeth. Yn yr 1960au roedd pobl fel Pennar a Tudur yn gallu gwneud hynny drwy gyfrwng Plaid Cymru. Ond gyda’r Blaid bellach mewn llywodraeth rhaid holi a’i tu mewn mae lle i arweinwyr eglwysig fod.

Dwi ddim yn siŵr mod i wedi mynegi fy hun yn eglur yma, ond gobeithio dy fod yn hanner deall fy safbwynt? Dwi’n cytuno y bod cyfrifoldeb gan Gristnogion Cymru sefyll yn erbyn gwleidyddiaeth adweithiol y dde, ond dwi ddim wedi fy mherswadio mae drwy daflu ein hetiau i gyd i mewn i gwch Plaid Cymru mae gwneud hynny.

Dwi’n aelod o’r Blaid cofia ac yn pleidleisio drosti ac fe es allan o fy ffordd i gynorthwyo ymgyrch Leanne. Ond dyna ni i mi. Rwy’n fwy cyfforddus yn ceisio dwyn dylanwad gwleidyddol drwy gyfrwng cenhadaeth yr eglwys ac hefyd fy ngweithgarwch a mudiadau pwyso. Dydy gwleidyddiaeth pleidiol ddim yn gêm dwi a diddordeb bod yn rhan ohoni.

Mae sawl math o “Gristnogaeth” gan gynnwys enghreifftiau o gapelyddiaeth Cymraeg a Chymreig, ac mae pob math o Gristnogaeth yn syrthio’n brun o ddelfryd y Deyrnas mewn rhyw ffordd. Byw fel disgybl ar ffordd Iesu ydy tasg pob Cristion ym mhob oes a phob gwlad, nid cydymffurfio gyda pha Gristnogaeth bynnag sydd fwyaf dylanwadol o’i g/chwmpas.

Ymhelaetha!

Pan oeddwn yn dechrau ymddiddori mewn gwleidyddiaeth roedd Plaid Cymru yn drewi o weinidogion!

Mae gan Gristionogaeth Efengylaidd Gymreig traddodiad radicalaidd! Un o’r pethau sydd yn peri gofid imi fel Cristion yw bod Cristionogaeth yn cael ei gysylltu ag eithafiaeth y dde gwirion, yn arbennig gan fewnfudwyr “Cristionogol” i Gymru,.

Oni ddylem ni, Cristionogion traddodiadol Cymreig, mynnu bod ein hagwedd ni yn un amgen, os nad gwell, i’r Gristionogaeth eithafol Americanaidd sy’n cael gormod o droedle yng Nghymru gan fewnfudwyr o Loegr? A mynegi’r gwahaniaeth trwy ymrwymiad i’r achos cenedlaethol?